Monastery:
Cystersi, Sulejów (NMP, św. Tomasz z Cantenbury) dissolved

Introduced: 04.12.2012 10:27 | Last update: 03.08.2015 11:55

Collapse timeline
  • Foundation / translocation / change of rule / takeover

    1176 r.
  • Restitution

    1986 r.
  • Dissolution executed

    Data faktycznej kasaty: 17.04.1819 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Sulejów

Location

Address, current nationality and administrative affiliation:
  • Parafia Rzymskokatolicka pw. Najświętszej Maryi Panny i św. Tomasza Kantuaryjskiego (Opactwo cystersów), ul. Opacka 13, 97-330, Sulejów, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, tel.: (48) 44 61 62 584, email: cystersi@sulejow.pl

Additional location information: Polska, woj. łódzkie, pow. piotrkowski

Condition

Condition: ob. funkcjonuje

Does the building(s) exist?: zachowany kościół, skrzydło wschodnie klasztoru, w którym zorganizowano muzeum poświęcone historii opactwa oraz jedna ściana z południowego skrzydła

Religious order

Name of the order: Cystersi

Full Polish name of the congregation: Zakon Cystersów

Full Latin name of the congregation: Ordo Cisterciensis; Sacer Ordo Cistersiensis

Short Latin name: OCist

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Contemplative

Kind of congregation: męskie, mnisze

Beginnings

Date of foundation / translocation / change of rule / takeover: 1176 r.

Description:

W czasie konfederacji barskiej klasztor poniósł liczne szkody, a w 1790 r. olbrzymi pożar objął zarówno kościół, jak i zabudowania klasztorne. W roku 1772 opactwo zamieszkiwało dwudziestu dziewięciu zakonników, a pod jego opieką znajdowały się cztery kościoły parafialne w: Sulejowie, Bałdrzychowie, Łaszowie i Mogielnicy. W następnych latach liczba zakonników wyraźnie spadła, gdyż w 1808 i 1818 r., czyli tuż przed kasatą, było ich tam piętnastu. W roku 1793 klasztor i miasteczko zajęli pruscy huzarzy, a w roku 1795 (po trzecim rozbiorze) miasto znalazło się po pruskiej stronie granicy, klasztor zaś przejęli Austriacy. W roku 1819 władze carskie położyły kres istnieniu w Sulejowie klasztoru Cystersów dokonując jego kasaty. Mienie poklasztorne przejął rząd Królestwa Polskiego. Biblioteka klasztorna liczyła 2312 książek, w tym dzieła teologiczne i liturgiczne. Kościół w Sulejowie (konwentualny) przeznaczono na parafię i oddano duchowieństwu diecezjalnemu. W roku 1823 przebywało tam jeszcze dwóch cystersów. Kolejny pożar kościoła i klasztoru nastąpił w 1847 r., a odbudowano je w latach 1852-1861. W 1860 r. w murach klasztornych umieszczono ochronkę dla dzieci. W czasie działań wojennych w roku 1914 zabudowania klasztorne uległy drobnym uszkodzeniom, a w 1923 r. po raz kolejny ofiarą pożaru padł kościół. W latach 1923-1925 prowadzono więc prace konserwatorskie. Pewne szkody spowodowały też działania wojenne podczas drugiej wojny światowej, stąd w latach 1946-1950 po raz kolejny prowadzono prace konserwatorskie. Przez cały ten czas obiekt należał do duchowieństwa diecezjalnego. W ostatnich latach kościół i obiekty klasztorne zwrócono cystersom (od 1986 rezydencja) i obecnie znajduje się tam przeorat zwykły obsadzony przez cystersów z Wąchocka. Od 1986 r. w Sulejowie ponownie przebywają cystersi. Kościół i klasztor zostały im zwrócone po 167 latach. Obecnie znajduje się tutaj przeorat zwykły, obsadzony przez cystersów z Wąchocka.

Entity at the time of the dissolution

Legal status: samodzielny

Type of independent entity: opactwo

Church dedication: NMP, św. Tomasz z Cantenbury

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Prowincja / Archimandria: Prowincja polska

Archbishopric: warszawskie

Diocese: sandomierska

Dissolution

Kasaty 1773-1914
    • Kind: zrealizowana
    • Date of actual dissolution: 17.04.1819 r.

Restitution

Restytucje po 1914 r.
    • Date: 1986 r.

Map

Location: estimated

Geolocation: 51.36399900000001 19.879095000000007 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

  • Bor Agnieszka, Sulejów, Encyklopedia katolicka, t. 18: Serbowie - Szczepański, Lublin, 2013, kol. 1180

Foto