Monastery:
Dominikanie, Lwów (św. Marii Magdaleny) dissolved

Introduced: 13.11.2013 13:44 | Last update: 10.07.2016 13:28 | Author of description: Marek Derwich

Collapse timeline
  • Foundation / translocation / change of rule / takeover

    1600 r.
  • Dissolution executed

    Data faktycznej kasaty: 1784 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Lwów

Current name(s): Львів, [pol. Lwiw, Lʹwiw; ang. L’Viv]

Other name(s): niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג, לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow), ros. Львов [pol. Lwow, ang. L'vov]

Location

Address, current nationality and administrative affiliation:
  • Буди́нок орга́нної та ка́мерної му́зики (klasztor dominikanów), ul. Stefana Bandery 8, 79000, Lwów, Ukraina (Украина), obł. [obw.] lwowski

Additional location information: ul. Stefana bandery 8 (przed wojną Leona Sapiehy)

Condition

Condition: zachowany

Existing buildings: zachował się kościół i klasztor, bez wyposażenia

Religious order

Name of the order: Dominikanie

Full Polish name of the congregation: Zakon Braci Kaznodziejów

Full Latin name of the congregation: Ordo Fratrum Praedicatorum; Ordo Praedicatorum

Short Latin name: OP

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Active

Kind of congregation: męskie, mendykanckie

Beginnings

Date of foundation / translocation / change of rule / takeover: 1600 r.

Description:

Fundacja Anny z Chocimierza Pstrokońskiej.

Entity at the time of the dissolution

Legal status: samodzielny

Type of independent entity: klasztor

Church dedication: św. Marii Magdaleny

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Austria (Monarchia Habsburgów)

Territorial unit: Galicja

Historical region: Ruś Czerwona (Halicka)

Prowincja / Archimandria: Prowincja ruska pw. Opieki NMP = Provincia Rutheniae

Archbishopric: lwowskie

Diocese: lwowska

Dissolution

Kasaty 1773-1914
    • Kind: zrealizowana
    • Legal basis:
      • Państwo/Austria/cesarz Józef II: dekret z 12.01.1782 o kasacie wszystkich męskich i żeńskich zgromadzeń zakonnych nie zajmujących się szkolnictwem, pielęgnowaniem chorych i nauką
    • Date of actual dissolution: 1784 r.
    • Description:

      W 1784 klasztor przeszedł na własność Państwowego Funduszu Religijnego, który w 1841 odsprzedał go galicyjskiemu Funduszowi Policyjnemu. W klasztorze funkcjonował dom poprawy i pracy przymusowej, a następnie przekształcono go na więzienie dla kobiet. Kościół został oddany archidiecezji lwowskiej i pełnił funkcję kościoła parafialnego. Po 1918 r. zlikwidowano więzienie w gmachu poklasztornym, przekazując go Politechnice Lwowskiej. Był on m.in. siedzibą katedry i Zakładu Chemii Fizycznej PLw. W 1927 przeprowadzono prace konserwatorskie, w wyniku których powstała mensa ołtarzowa oraz nowe baptysterium ozdobione freskami Jana Henryka Rosena. W 1936 na chórze muzycznym umieszczono nowe organyczechosłowackiej firmy Rieger (opus 2565). Organy miały 60 rejestrów, 3 manuały, pedał i manuał czwarty, tzw. chór. Były to jedne z największych organów w ówczesnej Polsce, a obecnie są to największe organy na Ukrainie. W październiku 1962 władze ukraińskie odebrały go wiernym i przekazały Politechnice Lwowskiej początkowo na salę taneczną jako klub młodzieżowy, a następnie salę organową. Bogate zabytkowe wyposażenie kościoła (m.in. ołtarze boczne, ambonę, obrazy, rzeźby, konfesjonały, klęczniki, ławki) przejęte zostały przez miejscowe władze i częściowo zniszczone, a pozostałości zostały rozproszona po muzeach. Baptysterium z freskami Jana Henryka Rosena zamieniono na toaletę, a cenne freski zostały zamalowane. Wieże kościelne pozbawiono krzyży, znajdującą się na przykościelnego placu kapliczkę (figurę) Matki Bożej z 1580 zdewastowano. Jedyną pozostałością po dawnej świetności kościoła jest stiukowy ołtarz główny ze scenami z życia św. Marii Magdaleny z 1634 (proj. W. Kielara) oraz nowy alabastrowy z 1926 (proj. Janiny Reichert-Toth), wspomniane organy i epitafia ze zniszczonymi elementami dekoracyjnymi. Od 1988 przeprowadzono częściową konserwację i remont: wyremontowano organy, odtworzono boczne freski nad arką ze sceną Ukrzyżowania, odnowiono XVII-wieczny ołtarz stiukowy, wykonano nowe ławki (z ruchomym oparciem), wyremontowano dach. W kościele, wydzierżawionym przez władze miejskie dyrekcji Domu Muzyki Organowej i Kameralnej, odbywają się koncerty muzyki organowej i symfonicznej, a także imprezy folklorystyczne i akademie, poświęcone m.in. UPA (na czas tych imprez ołtarz zwykle zasłaniany jest kotarą, a ruchome oparcia ławek przesuwane na stronę ołtarza).

      Od roku 2001 w kościele św. Marii Magdaleny są odprawiane nabożeństwa, jednak z olbrzymim utrudnieniem dla wiernych. Centralne przejście do ołtarza zostało zastawione ławkami, których ukraińska dyrekcja zakazała przesuwać twierdząc, że niszczy to posadzkę. Dawniejsze centralne wejścia do kościoła zostało zamurowane. Wspólnocie zakazano korzystać z kościelnych organów, a ze względu na brak możliwości przechowania Najświętszego Sakramentu ksiądz po każdej mszy świętej wynosi go z kościoła do samochodu, by zawieźć go w bezpieczne miejsce.

      Mimo starań wspólnoty parafialnrj kościoła św. Marii Magdaleny wraz z proboszczem parafii ks. Włodzimierzem Kuśnierzem 11 marca 2010 r. kościół św. Marii Magdaleny, znajdujący się przy ul. Stepana Bandery 8 (przed wojną Leona Sapiehy), został na kolejne 20 lat przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej we Lwowie, na zasadach nieodpłatnego wynajmu. (wiki)

Map

Location: exact

Geolocation: 49.8348 24.0174 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

  • Hauser Zbigniew, Ilustrowany przewodnik po zabytkach Galicji Wschodniej. Lwowskie, Lwów, Stanisławskie, Warszawa, 2004, s. 35-36
Strony na temat miejscowości: