Monastery:
Dominikanie, Agłona (Wniebowzięcie NMP) dissolved

Introduced: 18.12.2013 09:35 | Last update: 17.08.2017 21:52 | Author of description: Marek Derwich

Collapse timeline
  • Foundation

    08.04.1700 r.
  • Dissolution executed

    Data urzędowa kasaty: 1880 r. Data faktycznej kasaty: 1891 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Agłona

Current name(s): Aglona

Other name(s): łatg. Aglyuna; lit. Agluona; ros. Аглона [pol. Agłona; ang. Aglona]; niem. Aglohn; Vissvētākās Jaunavas Marijas Debesīs Uzņemšanas Bazilika; Aglonas bazilika; łotewska Częstochowa

Location

Address, current nationality and administrative affiliation:
  • Vissvētākās Jaunavas Marijas Debesīs Uzņemšanas Bazilika (klasztor dominikanów), Aglona, Latvja, Cirīšu iela 8, Łotwa (Republika Łotewska), okr. Łatgalia, gm. Agłona

Additional location information: na prawym brzegu Dźwiny; dawny pow. dynaburski; dawny okręg Preiļi (do 2009)

Condition

Condition: zachowany

Existing buildings: kościół (ob. bazylika, sanktuarium MB Agłońskiej) i klasztor (ob. gimnazjum)

Religious order

Name of the order: Dominikanie

Full Polish name of the congregation: Zakon Braci Kaznodziejów

Full Latin name of the congregation: Ordo Fratrum Praedicatorum; Ordo Praedicatorum

Short Latin name: OP

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Active

Kind of congregation: męskie, mendykanckie

Beginnings

Date of foundation: 08.04.1700 r.

Type of foundation: szlachecka

Description:

Fund. Ewa Justyna Szostowicka z domu Sielicka przy wsparciu bpa inflandzkiego Mikołaja Popławskiego, dominikanie z Wilna. Proces fundacyjny trwał od 1697 do 1751 r.
W 1697 r. zaproponowała dominikanom z Wilna fundowanie klasztoru i szkoły; pierwszy, w sierpniu 1698 r., przybył o. Remigiusz Mosokowski, prowincjał dominikanów wileńskich. 15.08.1698 doniesienie o objawieniu się MP z Dzieciątkiem, a prowincjał ma widzenie białego kościoła z dwiema wieżami. Fundacja nastąpiła w 1700 r. Sprowadzono obraz podobny do widzenia św. Anny (podobny do Matki Bożej Trockiej). 10.09.1751 bp inflandzki Józef Puzyna poświęcił kościół, nadając mu wezwanie Wniebowzięcia NMP.  "Wnętrze pierwszego kościoła bogato zdobione z cudownym obrazem w głównym ołtarzu, otoczonym przez dwa mniejsze, boczne ołtarze. W bogato dekorowanym kościele znajdowały się obrazy Matki Boskiej Loretańskiej, Trójcy Świętej, św Dominika, św. Jana Chrzciciela i Jezusa Ukrzyżowanego" . Ten kościół spalił się w 1766 r. 1768-1780 nowy, murowany, barkowy, zachowany. Konsekrowany 1800 r. przez bpa Jana Benisłąwskiego, pod tym samym wezw. [wiki: Bazylika]

1720-1780 budowa klasztoru w kształcie litery T. Obok znajdował się dziś niestniejący duży park, ogród i stawy rybne. Ogród i dziedziniec ogrodzone murem 1,5 m. W pn-wsch narożniku ogrodu znajduje się źródło mineralne, użwane do celów leczniczych (1825 r. powstał niewielki szpital na 10 łóżek). Ob. bez właściwości leczniczych

Powstała szkoła i wyższe studia?; 1820 r. powstało seminarium duchowne wzorowane na sem. w Wilnie, zamknięte w 1832 r. [wiki: Bazylika]

Country: Polska/[I] Rzeczpospolita Obojga Narodów

Territorial unit: woj. inflandzkie (Inflanty polskie; Księstwo inflandzkie)

Historical region: Inflanty

Prowincja / Archimandria: Prowincja litewska pw. św. Anioła Stróża = Provincia Lithuana S. Angelí Custodis

Archbishopric: gnieźnieńskie

Diocese: inflancka

Entity at the time of the dissolution

Legal status: samodzielny

Type of independent entity: klasztor

Church dedication: Wniebowzięcie NMP

Dzieje

1798 r. - zmiana przynależności kościelnej
  • Archbishopric: mohylewskie
  • Diocese: mohylewska

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Territorial unit: gub. witebska

Historical region: Inflanty

Prowincja / Archimandria: Prowincja litewsko-ruska = Provincia Lithuano-Rutheniae

Archbishopric: warszawskie

Diocese: mohylewska

Dissolution

Kasaty 1773-1914
    • Kind: zrealizowana
    • Legal basis:
      • Państwo/Rosja/car Aleksander II: ukaz z 8.11.1864 (27.10.1864 starego stylu), zwany ukazem o reformie klasztorów w Królestwie Polskim
    • Data urzędowa kasaty: 1880 r.
    • Date of actual dissolution: 1891 r.
    • Description:

      od 1864 r. zakaz przyjmowania zakonników; 1880 r. oficjalnie zamknięty; ostatni zakonnik umarł w 1891 r. 

      XIX/XX w. - więzienie dla księży, następnie własność diecezji. Podczas I wojny światowej siedziba dowództwa batalionu i szpital wojskowy. 1918 r. złupiony przez bolszewików. Po uzyskaniu niepodległości przez Łotwę wznowiono seminarium duchowne. W 1944 r. zlikwidowano seminarium, a w 1961 r. klasztor przeznaczono na mieszkania dla pracowników pobliskiego kołchozu. Księża mieszkali w pomieszczeniu nad zakrystią.

      1992 renowacja kościoła przed wizytą wizyta papieża Jana Pawła II (9.09.1993). Od 1995 w zabudowaniach poklasztornych gimnazjum katolickie

Stan na dany moment

  • Date: 1772 r.
  • Charakter domu: konwent
  • Church dedication: Wniebowzięcie NMP
  • Diocese: inflancka
  • Okręg administracyjny: woj. inflandzkie (Inflanty polskie; Księstwo inflandzkie)
  • Zakonnicy:
    • Kapłani: 13
    • Klerycy: 1
    • Razem: 14
  • Uwagi / Inne:

    Ankieta Garampiego (Tabele, tab. 17, s. 207)
    prow. litewska św. Anioła Stróża

  • Date: 1825 r.
  • Charakter domu: konwent
  • Diocese: mohylewska
  • Okręg administracyjny: gub. witebska
  • Zakonnicy:
    • Kapłani: 10
    • Klerycy: 6
    • Razem: 16
  • Uwagi / Inne:

    Gach, Struktury, tab. 24, s. 406
    prow. litewska św. Anioła Stróża

  • Date: 1864 r.
  • Charakter domu: konwent
  • Diocese: mohylewska
  • Okręg administracyjny: gub. witebska
  • Zakonnicy:
    • Kapłani: 13
    • Razem: 13
  • Uwagi / Inne:

    Gach, Struktury, tab. 90, s. 476
    prow. litewsko-ruska

Map

Location: exact

Geolocation: 56.126623 27.014914 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

Inna wybrana:
  • Sułowski Zygmunt, Agłona, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin, 1973, kol. 177
  • Piasta Marek, Polskie dziedzictwo kulturowe na Łotwie – niewykorzystany potencjał turystyczny, „Turystyka Kulturowa”, 2011, 11, s. 36-37
Strony na temat miejscowości: