Monastery:
Jezuici, Drohiczyn (Trójca Święta) dissolved

Introduced: 04.12.2012 10:27 | Last update: 01.06.2016 00:01 | Author of description: Marek Derwich

Collapse timeline
  • Foundation / translocation / change of rule / takeover

    1654 r.
  • Dissolution executed

    Data faktycznej kasaty: 1773 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Drohiczyn

Other name(s): lit. Drohičinas, biał. Драгічын [pol. Drahiczyn, ang. Drahichyn], ros. Дрохичин [pol. Drochiczin, ang. Drokhichin], ukr. Дорогичин [pol. Dorohyczyn, ang. Dorohychyn]

Location

Address, current nationality and administrative affiliation:
  • Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. podlaskie, pow. siemiatycki

Additional location information: gmina Drohiczyn

Condition

Condition: zachowany

Existing buildings: po gruntownej restauracji, ob. Kuria Diecezjalna oraz Wyższe Seminarium Duchowne

Religious order

Name of the order: Jezuici

Full Polish name of the congregation: Towarzystwo Jezusowe

Full Latin name of the congregation: Societas Iesu

Short Latin name: SI

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Active

Kind of congregation: męskie, kleryckie

Beginnings

Date of foundation / translocation / change of rule / takeover: 1654 r.

Description:

okazałe zabudowania dawnego kolegium jezuitów, przejętego po ich kasacie przez pijarów. Założenie klasztorne położone jest na zachód od Góry Zamkowej i znajduje się na wysokiej skarpie nad Bugiem (il. 5). Klasztor został ufundowany przy kościele farnym pw. Trójcy Św. Pierwszy kościół w tym miejscu powstał wg tradycji z inicjatywy króla Władysława Jagiełły w 1392 r. i przetrwał do połowy XVI w. Po nim w 1555 r. zbudowano kolejny murowany, który przetrwał około stu lat[1].

Jezuici zostali sprowadzeni do Drohiczyna w 1654 r. z zadaniem prowadzenia misji i założenia szkoły dla okolicznej szlachty. Trzej pierwsi zakonnicy, którzy osiedli w mieście, otrzymali od miejscowego proboszcza dom i część dochodów z beneficjum. W wyniku działań wojennych musieli wkrótce opuścić Drohiczyn i ukrywali się w okolicy miasta. Po powrocie w 1657 r. otrzymali tymczasowo prawo do obsługi zniszczonej parafii Trójcy Św. W 1659 r. Jan Kazimierz wystawił przywilej fundacyjny, a w 1664 r. oficjalnie zrzekł się praw patronackich nad kościołem farnym na rzecz jezuitów[2].

Zakon stopniowo rozbudowywał swą placówkę w Drohiczynie. W latach 1696-1709 wzniesiony został istniejący do dzisiaj kościół (il. 6), a w 1699 r. konwikt dla ubogich. Towarzystwo Jezusowe nie zaniedbywało oczywiście także działalności edukacyjnej. Pierwszą szkołę, jeszcze jako zwykłą parafialną, jezuici założyli w 1661 r. Potem stopniowo rozszerzali program nauczania, aż w 1747 r. oficjalnie drohiczyńska szkoła otrzymała status kolegium. Na jego potrzeby wzniesiony został w latach 1746-1751 staraniem superiora Stefana Kuczyńskiego gmach Collegium Nobilium (il. 7)[3].

 

[1]. L. Postołowicz, Układ przestrzenny Drohiczyna do końca XVIII w., [w:] A. Dobroński, A. Izydorczyk (red.), Drohiczyn. Dzieje miasta na tle dziejów regionu (do 1950 r.), Białystok 1979, s. 32.

[2] J. Maroszek, Klasztory Podlasia, s. 24-25.

[3] M. Kałamajska- Saeed (oprac.), I. Galicka, H. Sygietyńska (wstępna inwentaryzacja), Siemiatycze, Drohiczyn, s. 16.

1661 – zakon jezuitów zakłada szkołę; 
1699 – początek budowy parafialnego kościoła jezuitów oraz konwiktu dla ubogiej szlachty 
1729 – rozpoczęcie budowy murowanego klasztoru jezuitów w stylu barokowym na planie podkowy pod kierunkiem jezuity Jakuba Ruoffa (obecnie Kuria Biskupia).
1747 – zakończenie budowy nowej szkoły jezuitów, która uzyskała rangę kolegium (Collegium Nobilium) (Wiki)

 

Entity at the time of the dissolution

Legal status: samodzielny

Type of independent entity: kolegium

Church dedication: Trójca Święta

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Polska/[I] Rzeczpospolita Obojga Narodów

Territorial unit: woj. podlaskie

Historical region: Podlasie

Prowincja / Archimandria: Prowincja mazowiecka = Provincia Masoviae

Archbishopric: gnieźnieńskie

Diocese: podlaska

Dissolution

Kasaty 1773-1914
    • Kind: zrealizowana
    • Legal basis:
      • Kościół/papież Klemens XIV: breve "Dominus ac Redemptor noster" z 21 VII 1773 znoszące zakon jezuitów
    • Date of actual dissolution: 1773 r.
    • Description:

      Dnia 14 września 1774 r. Komisja Edukacji Narodowej przekazała kolegium pojezuickie księżom pijarom. Rok później Sejm Rzeczypospolitej przyjął uchwałę o przekazaniu pijarom parafii drohickiej i całego beneficjum. Ale to postanowienie zostało wykonane dopiero po 2 października 1791 roku. EK

       

      Dalsze losy zob. pijarzy. 

Map

Location: exact

Geolocation: 52.3944 22.655 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

  • Stępniewska Alicja, Drohiczyn nad Bugiem, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 4: Docent-Ezzo, Lublin, 1983, kol. 224

Foto

Dawne kolegium jezuitów w Drohiczynie. Autor: Piotrus. 19.12.2013. Za: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Drohiczyn_July_2013_06.JPG