Monastery:
Benedyktyni, Środa Śląska (NMP) dissolved

Introduced: 28.01.2015 12:37 | Last update: 28.01.2015 21:25 | Author of description: Marek Derwich

Collapse timeline
  • Foundation / translocation / change of rule / takeover

    1349 r.
  • Dissolution

    : first half of the XVI cent.
  • Dissolution executed

    Data faktycznej kasaty: 1810 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Środa Śląska

Other name(s): Środo Śląska Probostwo

Location

Address, current nationality and administrative affiliation:
  • Krucza, 55-300, Środa Śląska, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska

Additional location information: Polska, Środa Śląska, ul. Krucza

Condition

Condition: zachowany

Existing buildings: ceglany, jednonawowy, romański kościół NMP

Religious order

Name of the order: Benedyktyni

Other accepted Polish names: czarni mnisi

Full Polish name of the congregation: Zakon Świętego Benedykta; Mnisi Reguły św. Benedykta

Full Latin name of the congregation: Ordo Sancti Benedicti

Short Latin name: OSB

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Contemplative

Kind of congregation: męskie, habitowe, mnisze

Beginnings

Date of foundation / translocation / change of rule / takeover: 1349 r.

Description:

prepozytura opactwa czeskiego w Opatowicach, po którego zniszczeniu przez husytów w 1423 r. stałą się siedzibą tego opactwa; upadła podczas reformacji.

Opiekowałą się szpitalem dla trendowatych; od 1442 r. potwierdzony szpital św. Elżebiety

Entity at the time of the dissolution

Legal status: dependencja

Type of dependency: prepozytura

Dom, któremu podlega dependencja: Benedyktyni, Opatowice

Church dedication: NMP

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Czech Królestwo

Territorial unit: prow. Śląsk

Historical region: Śląsk

Archbishopric: gnieźnieńskie

Diocese: włocławska [kujawska; kujawsko-pomorska]

Dissolution

Kasaty przed 1772
    • : first half of the XVI cent.
Kasaty 1773-1914
    • Kind: zrealizowana
    • Date of actual dissolution: 1810 r.
    • Description:

      W 1812 r. kościół i budynki poklasztorne franciszkanów przekazano gminie ewangelickiej, której nie było stać na dostosowanie budowli do swoich potrzeb. Świątynia niszczała wykorzystywana jako magazyn i uległa dewastacji. W 1902 r. rozebrano grożące zawaleniem prezbiterium. W latach 1933 – 1935 trwała odbudowa wg projektu Paula Kleina.

      Jest to kościół ceglany, orientowany, trójnawowy, z jedną z dwóch planowanych symetrycznych wież przy prezbiterium, o sklepieniach krzyżowych i kolebkowych. W miejscu dawnego prezbiterium znajduje się półkolista apsyda.

      Po wielu przebudowach do chwili obecnej zachowały się dwa gotyckie portale – północny i zachodni, kaplica przy wieży, a we wnętrzu drewniana, gotycka grupa Ukrzyżowania, maswerki w oknach i część wsporników z XV w. Godna uwagi jest barokowa, drewniana Pieta z 1753 r., jak i ołtarz z 1751 r. (www.szlaki)

Restitution

Restytucje przed 1772
    • Description:

      wracają fraciszkanie;odbudowa kościoła  trwała w latach 1675 – 1727; klasztor nigdy nie odzyskał świetności (www.szlaki)

Map

Location: exact

Geolocation: 51.165567 16.579528 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

  • Żerelik Rościsław, Środa Śląska w średniowieczu, „Śląski Labirynt Krajoznawczy”, 1, 1989, s. 18