Monastery:
Franciszkanie reformowani (reformaci), Miejska Górka (Święty Krzyż) dissolved

Introduced: 04.12.2012 10:27 | Last update: 17.07.2016 12:12 | Author of description: Marek Derwich

Collapse timeline
  • Foundation / translocation / change of rule / takeover

    1622 r.
  • Dissolution executed

    Data urzędowa kasaty: 31.03.1833 r. Data faktycznej kasaty: 1833 r.
  • Restitution

    1853 r.
  • Dissolution executed

    Data urzędowa kasaty: 31.05.1875 r. Data faktycznej kasaty: 1875 r.
  • Restitution

    1923 r.
  • Dissolution executed

    Data faktycznej kasaty: 1940 r.
  • Restitution

    1945 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Miejska Górka

Current name(s): Goruszki, Karolinki

Other name(s): niem. Görchen, ros. Мейска-Гурка [pol. Miejska-Gurka, ang. Meyska-Gurka]

Location

Address, current nationality and administrative affiliation:
  • klasztor reformatów, ul. Klasztorna 2, 63-910, Miejska Górka, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. wielkopolskie, pow. rawicki, tel.: 655474435, email: miejskagorka@ofm.opoka.org.pl

Additional location information: siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miejska Górka. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego. Ob. czasami okresla się, że klasztor znajduje się w przyległej wsi Karolinki

Condition

Condition: ob. funkcjonuje

Does the building(s) exist?: dobry

Religious order

Other accepted Polish names: reformaci; franciszkanie

Full Polish name of the congregation: Bracia mniejsi franciszkanie

Full Latin name of the congregation: Ordo Fratrum Minorum Strictioris Observantiae Reformatorum

Short Latin name: OFMRef

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Active

Kind of congregation: męskie, habitowe, mendykanckie

Beginnings

Date of foundation / translocation / change of rule / takeover: 1622 r.

Description:

 "W 1622 r. z fundacji kasztelana gnieźnieńskiego, Adama Przyjemskiego, powstał drewniany kościółek i klasztor przy kaplicy św. Krzyża położonej za miastem (dziś miejsce już w pełni nieznane), do którego sprowadzeni zostali franciszkanie reformaci. Drewniana budowla nie wytrzymała naporu wylewów tamtejszej rzeki, dlatego w innym miejscu, na wzgórzu zwanym Goruszki (stąd często nazwy mieszane: Miejska Górka - Goruszki), od 1742 r. zaczęto budowę murowanego kościoła i klasztoru w stylu w pełni barokowym. Konwent od początku należał do wielkopolskiej prowincji reformatów pod wezwaniem św. Antoniego. Podziemia kościoła pełniły rolę krypty grobowej zakonników i okolicznej szlachty. Kościół był miejscem kultu (do dziś) św. Franciszka z Asyżu. W 1833 r. władze pruskie położyły kres pierwszemu istnieniu placówki franciszkańskiej oddając ją na własność gminie katolickiej. Cenne zbiory biblioteczne zostały przez władze rozczłonkowane. W klasztorze przez pewien czas mieścił się szpital gminny. Drugi okres istnienia konwentu rozpoczął się w 1853 r. i trwał do 1875 r. (następna kasata - kulturkampf). W tym czasie konwent przynależał do utworzonej w 1855 r. prowincji Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w Wielkim Księstwie Poznańskim i Prusach Zachodnich. Przez krótki czas tego okresu pełnił rolę nowicjatu tej prowincji, a przede wszystkim był siedzibą prowincjała. Ciągłość istnienia prowincji podtrzymywali przebywający tam (także w Osiecznej) w coraz mniejszej liczbie zakonnicy. Trzeci okres istnienia w pełni domu zakonnego rozpoczął się w 1923 r. z chwilą odrodzenia prowincji (włączenie Komisariatu Zależnego św. Jadwigi na Górnym Śląsku do prowincji wielkopolskiej kościelnie istniejącej) pod nazwą Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w Wielkopolsce (od 1932 r. Wniebowzięcia N.M.P. w Polsce). W latach 1925-31 w klasztorze mieściło się studium teologiczne prowincji. W czasie II wojny światowej klasztor został wpierw miejscem internowania okolicznych księży, a następnie więzieniem politycznym (miejsce kaźni wielu więźniów). Od 1991 r. klasztor pełni rolę nowicjatu prowincji". - http://www.franciszkanie-goruszki.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=134

Entity at the time of the dissolution

Legal status: samodzielny

Type of independent entity: klasztor

Church dedication: Święty Krzyż

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Territorial unit: Wielkie Księstwo Poznańskie (od 1848 prow. Poznań)

Historical region: Wielkopolska

Prowincja / Archimandria: Prowincja pw. Niepokalanego Poczęcia NMP

Archbishopric: gnieźnieńskie i poznańskie

Diocese: poznańska

Dissolution

Kasaty 1773-1914
    • Kind: zrealizowana
    • Legal basis:
      • Państwo/Prusy/król Fryderyka Wilhelma III: edykt z 30.10.1810 o kasacie wszystkich klasztorów (Edikt über Einziehung sämmtlicher geistlichen Güter in der Monarchie)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: tajny rozkaz gabinetowy z 9.08.1816 (Gabinetsordere v. 9. August 1816)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: rozkaz gabinetowy z 31.03.1833 (Gabinetsordere v. 31 März 1833)
    • Data urzędowa kasaty: 31.03.1833 r.
    • Date of actual dissolution: 1833 r.
    • Description:

      zob. opis wyżej

    • Kind: zrealizowana
    • Legal basis:
      • Państwo/Niemcy/Sejm/Kulturkampf: ustawa "majowa" z 31.05.1875 o likwidacji zakonów i kongregacji zakonnych w Niemczech ( Gesetz betreffend die geistlichen Orden und ordensähnlichen Kongregation der katholichen Staaten)
    • Data urzędowa kasaty: 31.05.1875 r.
    • Date of actual dissolution: 1875 r.
    • Kind: zrealizowana
    • Legal basis:
      • Państwo/Niemcy/II wojna światowa
    • Date of actual dissolution: 1940 r.
    • Description:

      zob. wyżej, w dziale placówka

Restitution

Restytucje 1773-1914
    • Date: 1853 r.
Restytucje po 1914 r.
    • Date: 1923 r.
    • Date: 1945 r.

Map

Location: exact

Geolocation: 51.6448 16.9417 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

  • Szteinke Janusz, Aleksander z Padwy OFMRef [w:] Encyklopedia katolicka, t. 1: Α i Ω - Baptyści, Lublin, 1973, kol. 340-341
  • Wrzeszcz Maria, Miejska Górka, Encyklopedia katolicka, t. 12: Maryja - Modlitwa, Lublin, 2008, kol. 892-893
Strony na temat miejscowości: