Monastery:
Karmelici, Poznań (Boże Ciało) dissolved

Introduced: 04.12.2012 10:27 | Last update: 29.09.2017 18:56 | Author of description: Marek Derwich

Collapse timeline
  • Foundation / translocation / change of rule / takeover

    1406 r.
  • Dissolution planned

    Data podjęcia decyzji o kasacie: 1825 r.
  • Dissolution executed

    Data urzędowa kasaty: 1831 r. Data faktycznej kasaty: 1837 r.
Expand all sections

Name

Main town / village: Poznań

Other name(s): łac. Posnania, niem. Posen, lit. Poznanė, ros. Познань [pol. Poznanʹ, ang. Poznan']

Condition

Condition: zachowany

Existing buildings:

Religious order

Name of the order: Karmelici

Other accepted Polish names: karmelici trzewiczkowi

Full Polish name of the congregation: Zakon Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel

Full Latin name of the congregation: Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo

Short Latin name: OCarm

Rite: rzymskokatolicki (katolicki)

Type of congregation: Active

Kind of congregation: męskie, kleryckie

Beginnings

Date of foundation / translocation / change of rule / takeover: 1406 r.

Description:

Fund. Władysław Jagiełło

Country: Polska/Korona Królestwa Polskiego

Territorial unit: woj. poznańskie

Historical region: Wielkopolska

Archbishopric: gnieźnieńskie

Diocese: poznańska

Entity at the time of the dissolution

Legal status: samodzielny

Type of independent entity: klasztor

Church dedication: Boże Ciało

Nationality and ecclesiastical affiliation at the time of dissolution

Country: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Territorial unit: Wielkie Księstwo Poznańskie (od 1848 prow. Poznań)

Historical region: Wielkopolska

Prowincja / Archimandria: Prowincja wielkopolska pw. Przenajświętszego Sakramentu

Archbishopric: poznańskie

Diocese: poznańska

Dissolution

Kasaty 1773-1914
    • Kind: planowana
    • Data podjęcia decyzji o kasacie: 1825 r.
    • Description:

      Reskrypt ministra Spraw Duchownych w odpowiedzi na prośbę karmelitów o zapomogę na odnowę kościoła i utrzymanie: klasztor ma być zlikwidowany, kościół zburzony. Uratowany dzięki staraniom abpa Gorzeńskiego, list z 8.08.1825 (Rankowski, s. 142)

    • Kind: zrealizowana
    • Data urzędowa kasaty: 1831 r.
    • Date of actual dissolution: 1837 r.
    • Description:

      Klasztor przejęty przez wojsko - koszary, więzienie (Gach). Flotwell pismem z 27.05.1837 chce przejąć kościół, ale obronił go abp Marcin Dunin pismem z 3.06.1837, w zamian za zrzeczenie się funduszu sekularyzacyjnego i wzięcie na siebie kosztów utrzymania kościoła. Ostatni karmelita zm. w 1837 r. (Rankowski, s. 142-143, który nie pisze o kasacie 1831). "Po odejściu OO. Karmelitów przez jakieś  20 lat tylko przychodni i przygodni księża spełniali w nim służbę Bożą, mieszkając przy nim jako emeryci, bądź też dochodząc z innych kościołów; bywało nawet tak, że tylko raz w roku, w oktawę uroczystości Bożego Ciała, kiedy przychodziła wielka procesja z Fary, odprawiano w nim nabożeństwo" (Rankowski, 143). Dzięki ks. Janowi kantemu Kowalskiemu, byłemu przeorowi kościoła Filipinów w Poznaniu, który rezydowałprzy tym kościele, i jego książce "O kościele Bożego Ciała w Poznaniu jako odpowiedź ma rzecz tyczącą się tego kościoła w dziele Obraz Poznania Łukaszewicza" i poparciu abpa Przyłuskiego zaczęto zbiórkę pieniędzy na odnowienie dachu. Były filipin pochowany jest na dziedzińcu kościoła, a jego portret w zakrystii (Rankiewicz, 143)
      W Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu zachowała się złota monstrancja - dar Władysława Jagiełły dla kościoła Bożego Ciała z ok. 1400 r.

Takeover

Przejęcie 1773-1914 przez:

Map

Location: exact

Geolocation: 52.40062981579178 16.93249972750857 (hide map)

Sources of studies (including bibliography)

  • Rankowski Leon ks., Odbudowanie i odnowienie kościoła Bożego Ciała, „Kronika Miasta Poznania”, 2, 1924, 4; 8/9; 9/10, nr 4, s. 65-41, nr 8/9, 141-147, nr 12, s. 235-241