Architektura poklasztorna:
Kanonicy regularni św. Augustyna, Żagań (Wniebowzięcie NMP), Żagań, kościół klasztorny, XIV wiek

Wprowadzono: 29.04.2015 14:54 | Ost. aktualizacja: 03.11.2016 15:15 | Autor opisu: Paula Zawisza, Patrycja Ziomek

Wiadomości podstawowe

Typ: kościół klasztorny

Datacja: XIV wiek

Lokalizacja

Główna miejscowość: Żagań

Historyczna Dodatkowe informacje o położeniu: Polska, woj. lubuskie, pow. żagański, gmina Żagań

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna::
  • Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, ul. Plac Klasztorny 2, 68-100, Żagań, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: prow. Śląsk

Kraina historyczna: Śląsk

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie

Diecezja: wrocławska

Informacje szczegółowe

Styl: gotyk

Architekt/budowniczy: Karl Martin Frantz (projekt), Joahnn G. Bober ze Świdnicy (prace budowlane)

Powierzchnia/kubatura: Nawa główna o wymiarach 41 m x 21 m x 9,5 m. Nawa północna ma szerokość 7 m i ok. 15 m wysokości. Nawa południowa kościoła jest wysoka na 16m i szeroka na 8m (Winobranie.pl: Klasztor Augustianów w Żaganiu).

Opis architektoniczny:

Budowla pseudobazylikowa z wyodrębnionym prezbiterium będącym jej najstarszą częścią wzniesioną z kamienia polnego, trójnawowym korpusem i wieżą w nawie południowej. Charakteryzują ją dodana renesansowa dwukondygnacyjna loggia z arkadowym podcieniem dobudowana od frontu oraz potężny szczyt schodkowy wieńczący fasadę. Wzdłuż nawy północnej biegnie spłycona empora z ażurową balustradą, której kontynuację w przestrzeni prezbiterium stanowi marmoryzowana, wklęsło-wypukła balustrada empory (e-zabytek: Żagań - poaugustiański zespół klasztorny). 

Korpus kościoła i wieża nakryte są dachami mansardowymi, prezbiterium - dwuspadowym. Z wyjątkiem zakrystii, przekrytej sklepieniem krzyżowo-żebrowym, wszystkie wnętrza mają sklepienia gwiaździste, a nawa południowa sieciowe. Elewacje są oskarpowane, przeprute szerokimi oknami barokowymi. (Pilch, Kowalski 2012, s. 361-362)

UWAGI: Według dawnych kronikarzy, kościół został zbudowany już w 1183 r., podczas rządów piastowskiego księcia Bolesława I Wysokiego. Pierwsza źródłowa wzmianka świątyni jest umieszczona na dokumencie biskupa Tomasza II, określającego wielkość archiprezbiteriatów: krośnieńskiego i żagańskiego, z 1272 roku. W drugiej połowie XIV stulecia augustianie wybudowali bazylikę o trzech nawach. Po pożarach w latach 1472 i 1486 świątynia została odbudowana jako kościół halowy. Budowla została poważnie przebudowana w 1515 roku, kiedy została wybudowana nowa wieża i wielki zachodni szczyt oraz została podwyższona nawa główna. Po pożarze w 1730 roku odbudowane wnętrze zostało wyposażone w bogaty wystrój rzeźbiarsko - sztukatorski. Zewnętrzna architektura mimo wielu przebudów zachowała do czasów współczesnych charakter gotyku, natomiast loggia, reprezentuje styl renesansowy (wiki: Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Żaganiu).

Losy po kasacie:

Kościół przekształcony w świątynię parafialną.

Stan zachowania: Zachowany, stan dobry.

Obecna funkcja: Kościół parafialny.

Rejestr zabytków: WUOZ Zielona Góra L-99/1 - 4/A z 12.06.1953 r. i z 5.06.1961 r.

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 51.616352282956925 15.318641961593585 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

Inna wybrana:
  • Górniak Marek Robert, Żagań, Sagan, Encyklopedia katolicka, t. 20: Vác - Żywy różaniec, Lublin, 2014, kol. 1563-1564
  • Pilch Józef, Kowalski Stanisław, Leksykon zabytków architektury Pomorza Zachodniego i ziemi lubuskiej, Warszawa, 2012, s. 361-362

Foto