Architektura poklasztorna:
Karmelici bosi, Berdyczów (Niepokalane Poczęcie NMP), Berdyczów, klasztor, 1739 - 1754 r.

Wprowadzono: 21.08.2014 20:12 | Ost. aktualizacja: 05.11.2016 18:50 | Autor opisu: Patrycja Ziomek

Wiadomości podstawowe

Typ: klasztor

Datacja: 1739 - 1754 r.

Lokalizacja

Główna miejscowość: Berdyczów

Historyczna Dodatkowe informacje o położeniu: Ukraina, obwód żytomierski, rejon berdyczowski

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Jednostka podziału administracyjnego: gub. kijowska

Kraina historyczna: Ukraina

Arcybiskupstwo: mohylewskie

Diecezja: łucko-żytomierska

Informacje szczegółowe

Styl: barok

Architekt/budowniczy: Jan de Witte

Opis architektoniczny:

Klasztor po południowej stronie kościoła. Budynek murowany, dwupiętrowy, podpiwniczony o kształcie czworoboku z kwadratowym dziedzińcem pośrodku. Zachodnie skrzydło zostało przedłużone i przylegało do elewacji prezbiterium, łącząc bezpośrednio kościół z klasztorem. Do budynku od północy należała wieża obserwacyjna, w której znajdowało się wejście i klatka schodowa. W latach 1810-1812 dobudowano drugą wieżę, po południowej stronie klasztoru. Obiekt posiadał m.in. 40 cel zakonnych, obszerny refektarz, kuchnię, salę rekreacyjną oraz chór zakonny z oknami nad prezbiterium kościoła. Biblioteka mieściła w 1841 roku 2078 książek. Korytarz podziemny prowadził z klasztoru poza mury twierdzy.

Cały kompleks otoczono bastionowymi fortyfikacjami (Litak 1976, kol. 279)

Losy po kasacie:

Zabudowania przekazano różnym instytucjom, między innymi wojsku, policji i straży pożarnej. Część przeznaczono na składy i sklepy. Część przystosowano dla parafii. W 1917 r. zespół przejęli jezuici, ale rok później przekazano go karmelitom. W czasie wojny polsko-bolszewickiej armia Budionnego zniszczyła i ograbiła założenie. Po 1924 r. stało się własnością skarbu państwa. W klasztorze NKWD założyło więzienie. W czerwcu 1941 rokudo klasztoru przewieziono polskich więźniów politycznych z lwowskich „Brygidek”. Podczas wkraczaniu Wehrmachtu udało się im uciec. Klasztor i kościół zostały spalone. W 1958 roku władze radzieckie rozpoczęły odbudowę zespołu klasztornego według projektu Walentyny Korniejewej. W budynku klasztoru umieszczono średnią szkołę muzyczną i plastyczną, a dolny kościół przebudowano na salę gimnastyczną. W latach 90. powrócili do Berdyczowa karmelici, którzy odzyskali część zabudowań pod klasztor.

Stan zachowania: Zachowany

Obecna funkcja: W części znajduje się klasztor, w innej szkoła. W zabudowaniach utworzono także muzeum urodzonego w mieście Józefa Conrada-Korzeniowskiego.

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 49.8975978087407 28.574584721565316 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

Inna wybrana:
  • Hauser Zbigniew, Tokarski Jacek, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Ukrainie, 3, Warszawa, 2001, s. 26-29