Klasztor:
Cystersi, Sulejów (NMP, św. Tomasz z Cantenbury) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 03.08.2015 11:55

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1176 r.
  • Restytucja

    1986 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 17.04.1819 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Sulejów

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Parafia Rzymskokatolicka pw. Najświętszej Maryi Panny i św. Tomasza Kantuaryjskiego (Opactwo cystersów), ul. Opacka 13, 97-330, Sulejów, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, tel.: (48) 44 61 62 584, email: cystersi@sulejow.pl

Dodatkowe informacje o położeniu: Polska, woj. łódzkie, pow. piotrkowski

Stan zachowania

Stan zachowania: ob. funkcjonuje

Czy obiekt​/​y istnieje?: zachowany kościół, skrzydło wschodnie klasztoru, w którym zorganizowano muzeum poświęcone historii opactwa oraz jedna ściana z południowego skrzydła

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Cystersi

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Cystersów

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Cisterciensis; Sacer Ordo Cistersiensis

Skrócona nazwa łacińska: OCist

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Kontemplacyjne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, mnisze

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1176 r.

Opis:

W czasie konfederacji barskiej klasztor poniósł liczne szkody, a w 1790 r. olbrzymi pożar objął zarówno kościół, jak i zabudowania klasztorne. W roku 1772 opactwo zamieszkiwało dwudziestu dziewięciu zakonników, a pod jego opieką znajdowały się cztery kościoły parafialne w: Sulejowie, Bałdrzychowie, Łaszowie i Mogielnicy. W następnych latach liczba zakonników wyraźnie spadła, gdyż w 1808 i 1818 r., czyli tuż przed kasatą, było ich tam piętnastu. W roku 1793 klasztor i miasteczko zajęli pruscy huzarzy, a w roku 1795 (po trzecim rozbiorze) miasto znalazło się po pruskiej stronie granicy, klasztor zaś przejęli Austriacy. W roku 1819 władze carskie położyły kres istnieniu w Sulejowie klasztoru Cystersów dokonując jego kasaty. Mienie poklasztorne przejął rząd Królestwa Polskiego. Biblioteka klasztorna liczyła 2312 książek, w tym dzieła teologiczne i liturgiczne. Kościół w Sulejowie (konwentualny) przeznaczono na parafię i oddano duchowieństwu diecezjalnemu. W roku 1823 przebywało tam jeszcze dwóch cystersów. Kolejny pożar kościoła i klasztoru nastąpił w 1847 r., a odbudowano je w latach 1852-1861. W 1860 r. w murach klasztornych umieszczono ochronkę dla dzieci. W czasie działań wojennych w roku 1914 zabudowania klasztorne uległy drobnym uszkodzeniom, a w 1923 r. po raz kolejny ofiarą pożaru padł kościół. W latach 1923-1925 prowadzono więc prace konserwatorskie. Pewne szkody spowodowały też działania wojenne podczas drugiej wojny światowej, stąd w latach 1946-1950 po raz kolejny prowadzono prace konserwatorskie. Przez cały ten czas obiekt należał do duchowieństwa diecezjalnego. W ostatnich latach kościół i obiekty klasztorne zwrócono cystersom (od 1986 rezydencja) i obecnie znajduje się tam przeorat zwykły obsadzony przez cystersów z Wąchocka. Od 1986 r. w Sulejowie ponownie przebywają cystersi. Kościół i klasztor zostały im zwrócone po 167 latach. Obecnie znajduje się tutaj przeorat zwykły, obsadzony przez cystersów z Wąchocka.

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: opactwo

Wezwanie kościoła: NMP, św. Tomasz z Cantenbury

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Prowincja / Archimandria: Prowincja polska

Arcybiskupstwo: warszawskie

Diecezja: sandomierska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Data faktycznej kasaty: 17.04.1819 r.

Restytucja

Restytucje po 1914 r.
    • Data: 1986 r.

Mapa

Lokalizacja: przybliżona

Geolokalizacja: 51.36399900000001 19.879095000000007 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Bor Agnieszka, Sulejów, Encyklopedia katolicka, t. 18: Serbowie - Szczepański, Lublin, 2013, kol. 1180

Foto