Klasztor:
Benedyktynki, Chełmno (św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 28.02.2016 22:14 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1265 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1821 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Chełmno

Nazwa w momencie kasaty: Culm

Nazwa inna/e: Chołmien; łac. Culmen; niem. Kulm; biał. Хэлмна [pol. Chełmna, ang. Khelmna]; ros. Хелмно [pol. Chiełmno, ang. Khelmno]; ukr. Хелмно [pol. Chełmno, ang. Khelmno]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Klasztor szarytek, Dominikańska 40, 86-200, Chełmno, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. kujawsko-pomorskie, pow. chełmiński

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina Chełmno, nad Wisłą i Frydą

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: ob. szarytki

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Benedyktynki

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Mniszki Zakonu Świętego Benedykta

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Moniales Ordinis Sancti Benedicti

Skrócona nazwa łacińska: OSB

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Kontemplacyjne

Rodzaj zgromadzenia: żeńskie, habitowe, klauzurowe

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1265 r.

Opis:

nieokreślona obserwancja mnisza - w lit. okreslana jako benedyktynki-cysterki. Wg Borkowskiej powstał jako klasztor cysterski, podległy biskupowi (cysterski biskupie), od k. XIV w. określały siebie jako mniszki św. Benedykta.
fund. Bertold z Czystego i jego żony Krystyna
Na przeł. XVI/XVII w., dięki Magdalenie Mortęskiej, dał początek grupie zwanej kongregacją chełmińską: obsadził nowe fundacje w Toruniu, Żarnowcu, Mieświeżu, Bysławku, Poznaniu, Jarosłąwiu, Sandomierzu i Sierpcu.
Na pocz. XVII w. do 80 mniszek, w XVIII w. - ok. 50, z czego 10 w Bysławku.

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: prow. Prusy Zachodnie

Kraina historyczna: Ziemia Chełmińska

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie

Diecezja: chełmińska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: tajny rozkaz gabinetowy z 9.08.1816 (Gabinetsordere v. 9. August 1816)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyka Wilhelma III: edykt z 30.10.1810 o kasacie wszystkich klasztorów (Edikt über Einziehung sämmtlicher geistlichen Güter in der Monarchie)
    • Data faktycznej kasaty: 1821 r.
    • Opis:

      Benedyktynki posiadały klasztor, oraz szkołę i pensjonat dla dziewcząt. Klasztor oddany został szarytkom. Ostatnie 10 sióstr wywieziono do klasztoru w Bysławku. Archiwum zaginęło.

Przejęcie

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 53.3491 18.4180 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Domasłowski Jerzy, Kościół i dawny klasztor cysterek w Chełmnie, (Towarzystwo Naukowe w Toruniu; Prace Popularnonaukowe, 40; Zabytki Polski Północnej, 6), Warszawa, 1983, ss. 83

Foto