Klasztor:
Franciszkanie (konwentualni), Zamość (Zwiastowanie NMP) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 01.06.2016 19:23

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1627 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1812 r.
  • Restytucja

    1993 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Zamość

Nazwa inna/e: Zamoscia, За́мосць

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Kościół Zwiastowania NMP, ul. Stanisława Staszica 1, 22-400, Zamość, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, tel.: 84 627 09 44
  • Kancelaria Parafialna, ul. Kościuszki 1A, 22-400, Zamość, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, email: zamosc.fra@franciszkanie.pl

Dodatkowe informacje o położeniu: Polska, woj. lubelskie, pow. zamojski, gm. Zamość

Stan zachowania

Stan zachowania: ob. funkcjonuje

Czy obiekt​/​y istnieje?: kościół pw. Zwiastowania NMP w stanie dobrym, klasztor nie istnieje

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Franciszkanie (konwentualni)

Inne przyjęte nazwy polskie: pol.: franciszkanie konwentualni, franciszkanie czarni, minoryci, szarzy bracia czes.:ob.: Řád menších bratří konventuálů, minorité; histo. františkáni ang.: ob. Order of Friars Minor Conventual; hist. Franciscains, Conventual Franciscains, Minorites, Greyfriars fr.: ob. Frères mineurs conventuels; hist. frères mineurs, Cordelier hiszp.: ob. Orden de Frailes Menores; hist. Orden Franciscana, Franciscanos conventuales, franciscanos niem.: ob. Orden der Minderen Brüder Konventualen (OMinConv); Minoriten, Franziskaner-Minoriten; Franziskaner-Konventualen, Schwarze Franziskaner ros.: ob. Орден Братьев Меньших Конвентуальных; hist.: францисканцы-конвентуалы, францисканцы włos.: ob. Ordine dei frati minori conventuali;

Pełna polska nazwa zgromadzenia: ob.: Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych; hist. Zakon franciszkanów, Zakon Braci Mniejszych

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: ob.: Ordo Fratrum Minorum Conventualium; hist.: Primus Ordo Franciscanus, Ordo Fratrum Minorum

Skrócona nazwa łacińska: ob.: OFMConv.; hist.: OFM

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, habitowe, mendykanckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1627 r.

Opis:

Fund. Tomasz Zamoyski i jego małżonka Katarzyna z Ostrogskich.

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Zwiastowanie NMP

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Austria (Monarchia Habsburgów)

Jednostka podziału administracyjnego: Galicja

Kraina historyczna: Ruś Czerwona (Halicka)

Prowincja / Archimandria: Prowincja ruska pw. św. Antoniego z Padwy

Arcybiskupstwo: lwowskie

Diecezja: przemyska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Data faktycznej kasaty: 1812 r.
    • Opis:

      Zajęty przez Austriaków kościół w roku 1808 r. przeznaczono na skład zboża, a klasztor na kancelarię wojskową. Następnie w świątyni były koszary (Strona klasztoru: historia kościoła). Klasztor rozebrano w latach 1819-1821 (EK, 20, kol. 1231). Po zdobyciu twierdzy przez wojska Księstwa Warszawskiego w 1809 roku funkcje kościoła i kasztoru pozostały niezmienione. Nadal kościół był magazynem a klasztor stał się kancelarią wojskową i szpitalem zarazem. 13.02.1812 r. wydanym w Dreźnie dekretem króla saskiego i księcia warszawskiego Fryderyka Augusta zdecydowano, aby dwa zniesione klasztory franciszkańskie - zamojski i szczebrzeski, ze wszystkimi sprzętami jakie do nich należały, przeniesione zostały do dwóch innych konwentów tej samej reguły - Górecka i Puszczy Solskiej. Na krótko przed opuszczeniem Zamościa zakonnicy zadbali o odpowiednie zabezpieczenie argentariów kościelnych. Z 11.12.1811 r. pochodzi konsygnacja rzeczy kosztownych konwentu franciszkanów zamojskich oddanych pod opiekę stosowną J. Czarnołuskiemu kanonikowi przemyskiemu i dziekanowi kolegiaty zamojskiej. Depozyt został częściowo uszczuplony w czasie bohaterskiej obrony twierdzy przed Rosjanami w 1813 r. Na potrzebę wojska wzięto najmniej wartościowe artystycznie przedmioty o wadze 159 funtów, które posłużyły do produkcji monet w mennicy zorganizowanej przez gubernatora twierdzy generała Maurycego Haukego. Zdecydowana większość sreber franciszkańskich pozostała w skarbcu kolegiaty jako depozyt. Szczegółowy spis tych argentariów pochodzący z 19.06.1819 r. zachował się do naszych czasów. W 1918 r. w budynku umieszczono Sejmik Powiatowy i Dom Polskiej Macierzy Szkolnej. W latach 1925-33 w gmachu mieściło się tez muzeum regionalne. W 1926 r. otwarto kino-teatr "Stylowy". W 1946 r.umieszczono Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych. W 1971 r. odrestaurowano podziemia i umieszczono warsztaty Liceum Plastycznego. W 1994 r. kino - teatr "Stylowy" opuściło gmach przekazując klucze Kurii Biskupiej. W znacznej części budynku - kościoła nadal pozostawało Liceum Plastyczne. W marcu 1994 r. wprowadzono franciszkanów do odzyskanego kościoła (Strona klasztoru: historia kościoła). Od 2006 r., Liceum przeprowadziło się do funkcjonalnej, nowej siedziby (wiki: Kościół Zwiastowania NMP).

Restytucja

Restytucje po 1914 r.
    • Data: 1993 r.
    • Opis:

      Zakonnicy odzyskali kościół w 1994 r., został rekoncyliowany przez bpa zamojsko-lubaczowskiego J. Śrutwę), obecnie jest świątynią parafialną (EK, 20, kol. 1231).

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 50.7160571 23.255110699999932 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Leszczyński Mariusz, Zamość, Encyklopedia katolicka, t. 20: Vác - Żywy różaniec, Lublin, 2014, kol. 1230-1232