Klasztor:
Norbertanki, Czarnowąsy (św. Norberta) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 16.04.2016 16:21

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1228 r.
  • Opuszczenie, wymarcie etc.

    1642 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1810 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Czarnowąsy

Nazwa w momencie kasaty: Czarnowanz

Nazwa inna/e: niem. Czarnowanz, Klosterbrück

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. opolskie, pow. opolski

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina Dobrzeń Wielki

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: kościół pw. Bożego Ciała i św. Norberta, dom zakonnic ob. dom opieki specjalnej dla dzieci "Caritas", Prałatura, ob. należą do jadwiżanek

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Norbertanki

Inne przyjęte nazwy polskie: Premonstratenki

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Norbertański; Siostry Kanoniczki Regularne Zakomu Premonstratensów; Białe Kanoniczki św. Norberta

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Praemonstratensis

Skrócona nazwa łacińska: OPraem.

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Kontemplacyjne

Rodzaj zgromadzenia: żeńskie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1228 r.

Opis:

Fundacja Kazimierza, księcia opolskiego. Pierwotny klasztor, ufundowany prze Mieszka, księcia raciborskiego, i jego żonę Ludmiłę znajdował się w Rybniku. Dzięki nadaniom księcia Kazimierza w ciągu XIII i XIV w. opactwo przeżywało okres rozkwitu (Pilch 2008, s. 44).

Najstarsze znane źródło, mówiące o Czarnowąsach, pochodzi z 1228 r. i jest to dokument, w którym książę Kazimierz I opolski potwierdza przywileje klasztoru norbertanek z Rybnika (utworzonego w 1211 r.), przeniesionego do klasztoru „Bosidom” w miejscowości Charnowz. Klasztor nie mógł powstać na dziewiczym obszarze, dlatego trzeba uznać, że miejscowości nadane klasztorowi przez księcia stanowiły bazę dla jego działalności, czyli funkcjonowały gospodarczo i zapewniały warunki do działalności klasztoru, istniały zatem już od dawna. Klasztor otrzymał przywilej zakładania nowych osad na obszarze lasu. Przywilej został potwierdzony w 1234 r. przez księcia śląskiego, Henryka I Brodatego. W dokumentach tych miejscowość występuje pod nazwami: Cirnivus i Carnovus. Dalsze wiadomości pochodzą z lat: 1284 – monasterie de Charnovanz, 1290 – Czarnowas i 1293 – Cernovans.  (Wiki)

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: św. Norberta

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Kraina historyczna: Śląsk

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie

Diecezja: wrocławska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Data faktycznej kasaty: 1810 r.

Przejęcie

Likwidacja nie poprzez kasatę

Opuszczenie, wymarcie etc.:
    • Data: 1642 r.
    • Opis:

      Zakonnice opuściły klasztor w czasie wojny trzydziestoletniej (Pilch 2008, s. 44).

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 50.7281 17.8981 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Czarnowąsy, Pilch Józef, Leksykon zabytków architektury Górnego Śląska, Warszawa, 2008, s. 44-45

Foto