Klasztor:
Kartuzi, Kartuzy (Wniebowzięcie NMP) skasowany

Wprowadzono: 04.09.2013 11:26 | Ost. aktualizacja: 11.06.2016 21:51 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1381 r.
  • Restytucja

    1589 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1823 r.
  • Kasata częściowa

    Data anulowania kasaty: 09.12.1564 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Kartuzy

Nazwa w momencie kasaty: Karthaus

Nazwa inna/e: kaszub. Kartuzë, lit. Kartūzai, niem. Karthaus, ros. Картузы [pol. Kartuzy, ang. Kartuzy], ukr. Картузи [pol. Kartuzy, ang. Kartuzy]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kartuzach (kartuzja), Parafia Rzymskokatolicka pw. WNMP, ul. Klasztorna 3, 83-300, Kartuzy, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. pomorskie, pow. kartuski

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina wiejsko-miejska Kartuzy

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: zachowane kościół, erem z ok. 1400, refektarz z XV w., cz. wyposażenia

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Kartuzi

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Kartuzów

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Cartusiensis

Skrócona nazwa łacińska: OrtKart; OC

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Kontemplacyjne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, eremickie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1381 r.

Opis:

Fundatorem Jan z Różęcina. Mnisi z Pragi.

Początkowo w prow. dolnoniemiecka, od 412 - saska. W XVI w. do nadreńskiej, od 1677 - górnoniemiecka

 

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: kartuzja

Wezwanie kościoła: Wniebowzięcie NMP

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: prow. Prusy Zachodnie

Kraina historyczna: Pomorze Wschodnie

Arcybiskupstwo: warszawskie

Diecezja: chełmińska

Kasata

Kasaty przed 1772
    • Rodzaj: częściowa
    • Data anulowania kasaty: 09.12.1564 r.
    • Opis:

      W 1524 r. złupiona przez protestantów. Faktycznie w zarządzie Gdańska. 9.12.1564 kartuzi sprzedali kartuzję z przynależnościami radzie miejskiej Gdańska. 

       

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Prusy/król Fryderyka Wilhelma III: edykt z 30.10.1810 o kasacie wszystkich klasztorów (Edikt über Einziehung sämmtlicher geistlichen Güter in der Monarchie)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: tajny rozkaz gabinetowy z 9.08.1816 (Gabinetsordere v. 9. August 1816)
    • Data faktycznej kasaty: 1823 r.

Przejęcie

Przejęcie przed 1772 przez:
  • 1565 r.: Cystersi, Gdańsk-Oliwa (Trójca Święta)
  • Opis:

    przez opata Kaspra Geszkowa, mianowanego przez króla Stanisława Augusta w 1564 r. opiekunem kartuzji z pleceniem jej wcielenia do opactwa w Oliwie. Z pozostałych 4 kartuzówdwóch zostało cystersami, a dwóch w 1582 r. gdzieś uciekło.

Restytucja

Restytucje przed 1772
    • Data: 1589 r.
    • Opis:

      dzięki staraniom bp włocławskiego Hieronima Rozrażewskiego.

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 54.3356 18.1915 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)