Klasztor:
Dominikanie, Lwów (św. Marii Magdaleny) skasowany

Wprowadzono: 13.11.2013 13:44 | Ost. aktualizacja: 10.07.2016 13:28 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1600 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1784 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Lwów

Nazwa/y obecna: Львів, [pol. Lwiw, Lʹwiw; ang. L’Viv]

Nazwa inna/e: niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג, לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow), ros. Львов [pol. Lwow, ang. L'vov]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Буди́нок орга́нної та ка́мерної му́зики (klasztor dominikanów), ul. Stefana Bandery 8, 79000, Lwów, Ukraina (Украина), obł. [obw.] lwowski

Dodatkowe informacje o położeniu: ul. Stefana bandery 8 (przed wojną Leona Sapiehy)

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: zachował się kościół i klasztor, bez wyposażenia

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Dominikanie

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Braci Kaznodziejów

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Praedicatorum; Ordo Praedicatorum

Skrócona nazwa łacińska: OP

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, mendykanckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1600 r.

Opis:

Fundacja Anny z Chocimierza Pstrokońskiej.

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: św. Marii Magdaleny

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Austria (Monarchia Habsburgów)

Jednostka podziału administracyjnego: Galicja

Kraina historyczna: Ruś Czerwona (Halicka)

Prowincja / Archimandria: Prowincja ruska pw. Opieki NMP = Provincia Rutheniae

Arcybiskupstwo: lwowskie

Diecezja: lwowska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Austria/cesarz Józef II: dekret z 12.01.1782 o kasacie wszystkich męskich i żeńskich zgromadzeń zakonnych nie zajmujących się szkolnictwem, pielęgnowaniem chorych i nauką
    • Data faktycznej kasaty: 1784 r.
    • Opis:

      W 1784 klasztor przeszedł na własność Państwowego Funduszu Religijnego, który w 1841 odsprzedał go galicyjskiemu Funduszowi Policyjnemu. W klasztorze funkcjonował dom poprawy i pracy przymusowej, a następnie przekształcono go na więzienie dla kobiet. Kościół został oddany archidiecezji lwowskiej i pełnił funkcję kościoła parafialnego. Po 1918 r. zlikwidowano więzienie w gmachu poklasztornym, przekazując go Politechnice Lwowskiej. Był on m.in. siedzibą katedry i Zakładu Chemii Fizycznej PLw. W 1927 przeprowadzono prace konserwatorskie, w wyniku których powstała mensa ołtarzowa oraz nowe baptysterium ozdobione freskami Jana Henryka Rosena. W 1936 na chórze muzycznym umieszczono nowe organyczechosłowackiej firmy Rieger (opus 2565). Organy miały 60 rejestrów, 3 manuały, pedał i manuał czwarty, tzw. chór. Były to jedne z największych organów w ówczesnej Polsce, a obecnie są to największe organy na Ukrainie. W październiku 1962 władze ukraińskie odebrały go wiernym i przekazały Politechnice Lwowskiej początkowo na salę taneczną jako klub młodzieżowy, a następnie salę organową. Bogate zabytkowe wyposażenie kościoła (m.in. ołtarze boczne, ambonę, obrazy, rzeźby, konfesjonały, klęczniki, ławki) przejęte zostały przez miejscowe władze i częściowo zniszczone, a pozostałości zostały rozproszona po muzeach. Baptysterium z freskami Jana Henryka Rosena zamieniono na toaletę, a cenne freski zostały zamalowane. Wieże kościelne pozbawiono krzyży, znajdującą się na przykościelnego placu kapliczkę (figurę) Matki Bożej z 1580 zdewastowano. Jedyną pozostałością po dawnej świetności kościoła jest stiukowy ołtarz główny ze scenami z życia św. Marii Magdaleny z 1634 (proj. W. Kielara) oraz nowy alabastrowy z 1926 (proj. Janiny Reichert-Toth), wspomniane organy i epitafia ze zniszczonymi elementami dekoracyjnymi. Od 1988 przeprowadzono częściową konserwację i remont: wyremontowano organy, odtworzono boczne freski nad arką ze sceną Ukrzyżowania, odnowiono XVII-wieczny ołtarz stiukowy, wykonano nowe ławki (z ruchomym oparciem), wyremontowano dach. W kościele, wydzierżawionym przez władze miejskie dyrekcji Domu Muzyki Organowej i Kameralnej, odbywają się koncerty muzyki organowej i symfonicznej, a także imprezy folklorystyczne i akademie, poświęcone m.in. UPA (na czas tych imprez ołtarz zwykle zasłaniany jest kotarą, a ruchome oparcia ławek przesuwane na stronę ołtarza).

      Od roku 2001 w kościele św. Marii Magdaleny są odprawiane nabożeństwa, jednak z olbrzymim utrudnieniem dla wiernych. Centralne przejście do ołtarza zostało zastawione ławkami, których ukraińska dyrekcja zakazała przesuwać twierdząc, że niszczy to posadzkę. Dawniejsze centralne wejścia do kościoła zostało zamurowane. Wspólnocie zakazano korzystać z kościelnych organów, a ze względu na brak możliwości przechowania Najświętszego Sakramentu ksiądz po każdej mszy świętej wynosi go z kościoła do samochodu, by zawieźć go w bezpieczne miejsce.

      Mimo starań wspólnoty parafialnrj kościoła św. Marii Magdaleny wraz z proboszczem parafii ks. Włodzimierzem Kuśnierzem 11 marca 2010 r. kościół św. Marii Magdaleny, znajdujący się przy ul. Stepana Bandery 8 (przed wojną Leona Sapiehy), został na kolejne 20 lat przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej we Lwowie, na zasadach nieodpłatnego wynajmu. (wiki)

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 49.8348 24.0174 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Hauser Zbigniew, Ilustrowany przewodnik po zabytkach Galicji Wschodniej. Lwowskie, Lwów, Stanisławskie, Warszawa, 2004, s. 35-36
Strony na temat miejscowości: