Klasztor:
Dominikanie, Agłona (Wniebowzięcie NMP) skasowany

Wprowadzono: 18.12.2013 09:35 | Ost. aktualizacja: 17.08.2017 21:52 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja

    08.04.1700 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 1880 r. Data faktycznej kasaty: 1891 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Agłona

Nazwa/y obecna: Aglona

Nazwa inna/e: łatg. Aglyuna; lit. Agluona; ros. Аглона [pol. Agłona; ang. Aglona]; niem. Aglohn; Vissvētākās Jaunavas Marijas Debesīs Uzņemšanas Bazilika; Aglonas bazilika; łotewska Częstochowa

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Vissvētākās Jaunavas Marijas Debesīs Uzņemšanas Bazilika (klasztor dominikanów), Aglona, Latvja, Cirīšu iela 8, Łotwa (Republika Łotewska), okr. Łatgalia, gm. Agłona

Dodatkowe informacje o położeniu: na prawym brzegu Dźwiny; dawny pow. dynaburski; dawny okręg Preiļi (do 2009)

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: kościół (ob. bazylika, sanktuarium MB Agłońskiej) i klasztor (ob. gimnazjum)

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Dominikanie

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Braci Kaznodziejów

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Praedicatorum; Ordo Praedicatorum

Skrócona nazwa łacińska: OP

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, mendykanckie

Początki

Data fundacji: 08.04.1700 r.

Typ fundacji: szlachecka

Opis:

Fund. Ewa Justyna Szostowicka z domu Sielicka przy wsparciu bpa inflandzkiego Mikołaja Popławskiego, dominikanie z Wilna. Proces fundacyjny trwał od 1697 do 1751 r.
W 1697 r. zaproponowała dominikanom z Wilna fundowanie klasztoru i szkoły; pierwszy, w sierpniu 1698 r., przybył o. Remigiusz Mosokowski, prowincjał dominikanów wileńskich. 15.08.1698 doniesienie o objawieniu się MP z Dzieciątkiem, a prowincjał ma widzenie białego kościoła z dwiema wieżami. Fundacja nastąpiła w 1700 r. Sprowadzono obraz podobny do widzenia św. Anny (podobny do Matki Bożej Trockiej). 10.09.1751 bp inflandzki Józef Puzyna poświęcił kościół, nadając mu wezwanie Wniebowzięcia NMP.  "Wnętrze pierwszego kościoła bogato zdobione z cudownym obrazem w głównym ołtarzu, otoczonym przez dwa mniejsze, boczne ołtarze. W bogato dekorowanym kościele znajdowały się obrazy Matki Boskiej Loretańskiej, Trójcy Świętej, św Dominika, św. Jana Chrzciciela i Jezusa Ukrzyżowanego" . Ten kościół spalił się w 1766 r. 1768-1780 nowy, murowany, barkowy, zachowany. Konsekrowany 1800 r. przez bpa Jana Benisłąwskiego, pod tym samym wezw. [wiki: Bazylika]

1720-1780 budowa klasztoru w kształcie litery T. Obok znajdował się dziś niestniejący duży park, ogród i stawy rybne. Ogród i dziedziniec ogrodzone murem 1,5 m. W pn-wsch narożniku ogrodu znajduje się źródło mineralne, użwane do celów leczniczych (1825 r. powstał niewielki szpital na 10 łóżek). Ob. bez właściwości leczniczych

Powstała szkoła i wyższe studia?; 1820 r. powstało seminarium duchowne wzorowane na sem. w Wilnie, zamknięte w 1832 r. [wiki: Bazylika]

Państwo: Polska/[I] Rzeczpospolita Obojga Narodów

Jednostka podziału administracyjnego: woj. inflandzkie (Inflanty polskie; Księstwo inflandzkie)

Kraina historyczna: Inflanty

Prowincja / Archimandria: Prowincja litewska pw. św. Anioła Stróża = Provincia Lithuana S. Angelí Custodis

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie

Diecezja: inflancka

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Wniebowzięcie NMP

Dzieje

1798 r. - zmiana przynależności kościelnej
  • Arcybiskupstwo: mohylewskie
  • Diecezja: mohylewska

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Jednostka podziału administracyjnego: gub. witebska

Kraina historyczna: Inflanty

Prowincja / Archimandria: Prowincja litewsko-ruska = Provincia Lithuano-Rutheniae

Arcybiskupstwo: warszawskie

Diecezja: mohylewska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Rosja/car Aleksander II: ukaz z 8.11.1864 (27.10.1864 starego stylu), zwany ukazem o reformie klasztorów w Królestwie Polskim
    • Data urzędowa kasaty: 1880 r.
    • Data faktycznej kasaty: 1891 r.
    • Opis:

      od 1864 r. zakaz przyjmowania zakonników; 1880 r. oficjalnie zamknięty; ostatni zakonnik umarł w 1891 r. 

      XIX/XX w. - więzienie dla księży, następnie własność diecezji. Podczas I wojny światowej siedziba dowództwa batalionu i szpital wojskowy. 1918 r. złupiony przez bolszewików. Po uzyskaniu niepodległości przez Łotwę wznowiono seminarium duchowne. W 1944 r. zlikwidowano seminarium, a w 1961 r. klasztor przeznaczono na mieszkania dla pracowników pobliskiego kołchozu. Księża mieszkali w pomieszczeniu nad zakrystią.

      1992 renowacja kościoła przed wizytą wizyta papieża Jana Pawła II (9.09.1993). Od 1995 w zabudowaniach poklasztornych gimnazjum katolickie

Stan na dany moment

  • Data: 1772 r.
  • Charakter domu: konwent
  • Wezwanie kościoła: Wniebowzięcie NMP
  • Diecezja: inflancka
  • Okręg administracyjny: woj. inflandzkie (Inflanty polskie; Księstwo inflandzkie)
  • Zakonnicy:
    • Kapłani: 13
    • Klerycy: 1
    • Razem: 14
  • Uwagi / Inne:

    Ankieta Garampiego (Tabele, tab. 17, s. 207)
    prow. litewska św. Anioła Stróża

  • Data: 1825 r.
  • Charakter domu: konwent
  • Diecezja: mohylewska
  • Okręg administracyjny: gub. witebska
  • Zakonnicy:
    • Kapłani: 10
    • Klerycy: 6
    • Razem: 16
  • Uwagi / Inne:

    Gach, Struktury, tab. 24, s. 406
    prow. litewska św. Anioła Stróża

  • Data: 1864 r.
  • Charakter domu: konwent
  • Diecezja: mohylewska
  • Okręg administracyjny: gub. witebska
  • Zakonnicy:
    • Kapłani: 13
    • Razem: 13
  • Uwagi / Inne:

    Gach, Struktury, tab. 90, s. 476
    prow. litewsko-ruska

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 56.126623 27.014914 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

Inna wybrana:
  • Sułowski Zygmunt, Agłona, [w:] Encyklopedia katolicka, Lublin, 1973, kol. 177
  • Piasta Marek, Polskie dziedzictwo kulturowe na Łotwie – niewykorzystany potencjał turystyczny, „Turystyka Kulturowa”, 2011, 11, s. 36-37
Strony na temat miejscowości: