Klasztor:
Karmelici, Sąsiadowice (św. Anna) skasowany

Wprowadzono: 25.01.2014 10:48 | Ost. aktualizacja: 17.07.2015 14:32 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1603 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 1945 r. Data faktycznej kasaty: 1946 r.
  • Restytucja

    2011 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Sąsiadowice

Nazwa/y obecna: ukr. Сусідовичі ( ang. Susidovychi, pol. Susidowyczi)

Nazwa inna/e: Góra Łaskawa; Mons placidus

Stan zachowania

Stan zachowania: ob. funkcjonuje

Czy obiekt​/​y istnieje?:

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Karmelici

Inne przyjęte nazwy polskie: karmelici trzewiczkowi

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo

Skrócona nazwa łacińska: OCarm

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, kleryckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1603 r.

Opis:

W XV w. we wsi powstał parafialny kościół św. Mikołaja. Ok. 1589 r. Erazm Herburt ufundował koło wsi, na wzgórzu zw. później Góra Łaskawa (Mons placidus) drewn. kościół pw. św. Anny, konsekrowany w 1591 r. W 1603 r. jego syn, Wojciech Razem, z wujem Janem Szczęsnym Herburtowie fundowali przy nim pierwszy na ziemiach wschodnich RP klasztor karmelitów. W 1742 r. dzięki fundacji Franciszka Borzęckiego powstał murowany budynek klasztoru
Zgromadzenie uniknęło kasat józefińskich. W 1828 r. zabudowania padły ofiarą pożaru, jednak kościołowi praktycznie nic się nie stało. W toku walk pomiędzy wojskiem austriackim i rosyjskim w październiku 1914 r. mienie klasztoru w Sąsiadowicach uległo zniszczeniu i rozgrabieniu. W klasztorze znajdował się szpital polowy  188 Karskiego Pułku Piechoty
Wg opisu z końca XIX w. "Na wschód od zabudowań wiejskich a na płn. od drogi do Felsztyna leży na wzgórzu ("Góra Łaskawa", "Mons placidus") klasztor karmelitów, z murowanym kościołem św. Anny (344 mt.)" SGKP

W 1939 r. kompleks przejęła armia radziecka na szkołę podoficerską, ale zakonnicy wrócili w 1941 r. Do końca wojny przeżyło ich dwóch.

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: św. Anna

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Jednostka podziału administracyjnego: ziemie utracone na rzecz ZSRR w 1945 r.

Kraina historyczna: Ruś Czerwona (Halicka)

Arcybiskupstwo: lwowskie

Diecezja: lwowska

Kasata

Kasaty po 1914 r.
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Międzynarodowe: porozumienia jałtańskie z 4-11.02.1945 . o oddaniu polskich Kresów Wschodnich ziem ZSRR i przesiedleniach ludności z ziem zmieniających granice
    • Data urzędowa kasaty: 1945 r.
    • Data faktycznej kasaty: 1946 r.
    • Opis:

      klasztor opuściło dwóch żyjących jeszcze zakonników. część wyposażenia kościoła św. Anny oraz budynku klasztornego przewieziono początkowo do klasztoru karmelitów w Pilźnie, a później do klasztoru na Piasku w Krakowie. Znajdują się tam m. in. naczynia liturgiczne, płaskorzeźba św. Anny Samotrzeciej oraz książki z biblioteki klasztornej. Księgozbiór nie jest jednak kompletny – jego niewielka, lecz cenna część, znalazła się w czasie I wojny światowej w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskim dzięki zabiegom profesora Eugeniusza Szmurło.

Restytucja

Restytucje po 1914 r.
    • Data: 2011 r.
    • Miejsce: Sąsiadowice, kościół św. Anny

Mapa

Lokalizacja: przybliżona

Geolokalizacja: 49.548611 23.02083300000004 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Rąkowski Grzegorz, Ukraińskie Karpaty i Podkarpacie. Część Zachodnia, (Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej, 5), t. 1, Pruszków, 2013, s. 128-130
  • Hauser Zbigniew, Ilustrowany przewodnik po zabytkach Galicji Wschodniej. Lwowskie, Lwów, Stanisławskie, Warszawa, 2004, s. 209-210
  • Dziedzicki Ludwik, Sąsiadowice, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 10: [Rukszenice - Sochaczew], Warszawa, 1889, s. 363-364