Klasztor:
Franciszkanie (konwentualni), Drohiczyn (Wniebowzięcie NMP) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 17.04.2016 19:03 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    początek XV w.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1832 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Drohiczyn

Nazwa inna/e: lit. Drohičinas, biał. Драгічын [pol. Drahiczyn, ang. Drahichyn], ros. Дрохичин [pol. Drochiczin, ang. Drokhichin], ukr. Дорогичин [pol. Dorohyczyn, ang. Dorohychyn]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Kraszewskiego 1, 17-312, Drohiczyn, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. podlaskie, pow. siemiatycki

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina Drohiczyn

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: po remoncie; ob. Dom Księży Emerytów, Dom Sióstr Loretanek oraz Muzeum Diecezjalne

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Franciszkanie (konwentualni)

Inne przyjęte nazwy polskie: pol.: franciszkanie konwentualni, franciszkanie czarni, minoryci, szarzy bracia czes.:ob.: Řád menších bratří konventuálů, minorité; histo. františkáni ang.: ob. Order of Friars Minor Conventual; hist. Franciscains, Conventual Franciscains, Minorites, Greyfriars fr.: ob. Frères mineurs conventuels; hist. frères mineurs, Cordelier hiszp.: ob. Orden de Frailes Menores; hist. Orden Franciscana, Franciscanos conventuales, franciscanos niem.: ob. Orden der Minderen Brüder Konventualen (OMinConv); Minoriten, Franziskaner-Minoriten; Franziskaner-Konventualen, Schwarze Franziskaner ros.: ob. Орден Братьев Меньших Конвентуальных; hist.: францисканцы-конвентуалы, францисканцы włos.: ob. Ordine dei frati minori conventuali;

Pełna polska nazwa zgromadzenia: ob.: Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych; hist. Zakon franciszkanów, Zakon Braci Mniejszych

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: ob.: Ordo Fratrum Minorum Conventualium; hist.: Primus Ordo Franciscanus, Ordo Fratrum Minorum

Skrócona nazwa łacińska: ob.: OFMConv.; hist.: OFM

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, habitowe, mendykanckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: początek XV w.

Opis:

Początki klasztoru franciszkanów, kolejnego zwiedzanego obiektu, nie są dokładnie znane. Pierwsze wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1470 r.[1] Ze sporządzonego w końcu XVIII w. przez miejscowego franciszkanina Karola Gaudentego Żerę rękopisu wynika, że pierwsi franciszkanie przybyli do Drohiczyna na początku XV w. z inicjatywy ówczesnego namiestnika drohickiego (najprawdopodobniej był nim wtedy Mikołaj Nasuta). Uposażenie klasztor miał otrzymać z rąk wielkiego księcia Witolda[2]. Pierwsze zabudowania były drewniane i ulegały kilkukrotnemu zniszczeniu. Istniejący do dzisiaj, położony w północno-wschodniej części rynku, murowany kościół pw. Wniebowzięcia NMP został wzniesiony z ofiar okolicznej szlachty w latach 1682–1715, a klasztor w latach 1737–1751, głównie kosztem chorążego bielskiego Marcina Kuczyńskiego (il. 10)[3].

 

[1] T. Jaszczołt, Lista dobrodziejów klasztoru franciszkańskiego w Drohiczynie z lat 1678-1783, [w:] M. Zemło, R. Dobrowolski (red.), Małe miasta. Zabytki (Acta Collegii Suprasliensis, t. 12), Lublin-Supraśl 2009, s. 137.

[2] Ibidem.

[3] M. Kałamajska- Saeed (oprac.), I. Galicka, H. Sygietyńska (wstępna inwentaryzacja), Siemiatycze, Drohiczyn, s.17.

1682 – początek budowy kościoła franciszkanów; 
1737 – początek budowy murowanego klasztoru franciszkanów (budowa 1737–1751) zbudowany z funduszy chorążego ziemi bielskiej Marcina Kuczyńskiego (1663–1751). Po kasacie po powstaniu (Wiki)listopadowym w 1832 mieściły się w nim koszary. W 1889 przebudowany na szkołę. Obecnie pozbawiony cech stylowych.

 

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Wniebowzięcie NMP

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Kraina historyczna: Podlasie

Arcybiskupstwo: mohylewskie

Diecezja: mohylewska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Rosja/car Mikołaj I: ukaz z 19.07.1832 "O zniesieniu niektórych rzymskokatolickich klasztorów" (Об упразднении некоторых римско-католических монастырей)
    • Data faktycznej kasaty: 1832 r.
    • Opis:

      Klasztor franciszkanów został skasowany w 1832 r. W pomieszczeniach poklasztornych urządzono więzienie, a po powstaniu styczniowym koszary wojskowe. W 1889 r. urządzono tu szkołę dla nauczycieli, a następnie dla dziewcząt[1]. Funkcja edukacyjna zespołu poklasztornego została utrzymana również w okresie międzywojennym. Ulokowane zostało tu I Liceum Ogólnokształcące im. J. I. Kraszewskiego. W 1997 r. zabudowania poklasztorne zostały kupione przez władze diecezji (liceum zostało przeniesione) i obecnie mieszczą się w nich m.in. Dom Księży Emerytów, Dom Sióstr Loretanek oraz Muzeum Diecezjalne[2].

      Kościół klasztorny, oprócz zakrystii przekształconej w 1840 r. na kaplicę prawosławną pw. św. Nikanora, był nieużytkowany i popadał powoli w ruinę. W 1929 r. po przywróceniu go Kościołowi katolickiemu rozpoczęto prace restauracyjne przerwane przez wybuch II wojny światowej[3]. W 1941 r. został on podpalony przez Sowietów wycofujących się przed Niemcami (spaleniu uległ m.in. cały dach oraz uszkodzone zostały ołtarze). Po zakończeniu wojny odbudowano go; od 1947 r. pełni funkcję kościoła filialnego.

      Z zachowanego wyposażenia wspomnieć należy o ołtarzu głównym z lat 1762-1764 zwieńczonego rzeźbą pelikana karmiącego młode, czterech ołtarzach bocznych z 3 ćw. XVIII w. poświęconych św. Antoniemu (il. 12) i św. Franciszkowi, klasycystycznym z 1780 r. oraz ostatnim w formie szczątkowej, którego pozostałości zostały obecnie wykorzystane do stworzenia ołtarza poświęconego św. Maksymilianowi Kolbe. W nieużytkowanej kaplicy loretańskiej zachowane są również fragmenty rokokowej stiukowej dekoracji.

       

      [1] Ibidem; T. Jaszczołt, Lista dobrodziejów, s. 133.

      [2] ks. Z. Rostkowski, Drohiczyn- Parafia http://drohiczynska.pl/drohiczyn-parafia-trojcy-przenajswietszej/ [dostęp z dnia 5 października 2015 r.]

      [3] J. Maroszek, Klasztory Podlasia, s. 24.

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 52.3974 22.6592 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Stępniewska Alicja, Drohiczyn [w:] Encyklopedia katolicka, t. 4: Docent - Ezzo, Lublin, 1983, kol. 224