Klasztor:
Pijarzy, Drohiczyn (Trójca Święta) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 17.04.2016 19:17 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    14.09.1774 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1845 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Drohiczyn

Nazwa inna/e: lit. Drohičinas, biał. Драгічын [pol. Drahiczyn, ang. Drahichyn], ros. Дрохичин [pol. Drochiczin, ang. Drokhichin], ukr. Дорогичин [pol. Dorohyczyn, ang. Dorohychyn]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Kościelna 10, 17-312, Drohiczyn, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. podlaskie, pow. siemiatycki

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina Drohiczyn

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: po gruntownym remoncie, ob. Kuria Diecezjalna i Wyższe Seminarium Duchowne

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Pijarzy

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum

Skrócona nazwa łacińska: SchP; SP

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, kleryckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 14.09.1774 r.

Opis:

Dnia 14 września 1774 r. Komisja Edukacji Narodowej przekazała kolegium pojezuickie księżom pijarom. Rok później Sejm Rzeczypospolitej przyjął uchwałę o przekazaniu pijarom parafii drohickiej i całego beneficjum. Ale to postanowienie zostało wykonane dopiero po 2 października 1791 roku. EK

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: kolegium

Wezwanie kościoła: Trójca Święta

Dzieje

1832 r. - inne
  • Opis:

    "1832 r., gdy decyzją władz carskich nowicjat został zamknięty, a prawo do prowadzenia szkoły odebrane. Pijarska szkoła funkcjonowała od tej pory jako powiatowa, początkowo pięcio-, a następnie od 1865 r. trzyklasowa"  (J. Maroszek, Rola kulturalna Drohiczyna w ciągu dziejów, [w:] A. Dobroński, A. Izydorczyk (red.), Drohiczyn. Dzieje miasta na tle dziejów regionu (do 1950 r.), Białystok 1979, s. 86.)

     

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Rosja/Carstwo Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie

Kraina historyczna: Podlasie

Arcybiskupstwo: mohylewskie

Diecezja: mohylewska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Data faktycznej kasaty: 1845 r.
    • Opis:

      Klasztor pijarów został skasowany w 1845 r.[1]

      Po kasacie kościół Trójcy Św. jako jedyny w Drohiczynie nie został zamknięty i przez cały okres zaborów pełnił swą pierwotną funkcję. Zniszczenia które dotknęły go dopiero w czasie II wojny światowej, były bardzo dotkliwe. W latach 1939–1940 żołnierze radzieccy całkowicie zdewastowali kościół, paląc m.in. drewniane ołtarze i niszcząc wyposażenie. Po zajęciu w 1941 r. przez Niemców urządzona w nim została strzelnica.

      W okresie powojennym do Drohiczyna przeniosły się władze diecezji pińskiej (Drohiczyn w okresie międzywojennym był jej częścią). W 1950 r. w zabudowaniach poklasztornych ulokowana została Kuria Diecezjalna, a w 1957 r. w dawnym kolegium umieszczone zostało Wyższe Seminarium Duchowne. W 1991 r. oficjalnie powołana do życia została diecezja drohiczyńska, a kościół Trójcy Św. został tym samym podniesiony do rangi katedry[2].  W latach 1993-1994 do klasztoru dobudowane zostało nowe skrzydło zachodnie postawione na fundamentach pierwotnego, rozebranego w 1885 r.

      Większość oryginalnego wyposażenia kościoła jezuitów uległa zniszczeniu. Ocalała jedynie niewielka część mobiliów, które żołnierze radzieccy pozwolili wynieść przed podpaleniem kościoła (ówczesny proboszcz dostał godzinę na zabranie rzeczy). Wśród najcenniejszych zachowanych należy wspomnieć późnorenesansową chrzcielnicę z początku XVII w., polichromowaną płaskorzeźbę z przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy, dawniej stanowiącą część tronu eucharystycznego z późnobarokowego tabernakulum z 1747 r., a obecnie stanowiącą część ołtarza głównego (il. 8), czy późnogotycki krucyfiks z przełomu XVI/XVII w. (il. 9). Ponadto zachował się szereg zabytkowych obrazów m.in. maniersytyczne Zwiastowanie NMP z 1 ćw. XVII w. oraz barokowe datowane na koniec I ćw. XVIII w. wizerunki Franciszka Borgii, Wizji św. Stanisława Kostki, św. Kazimierza, czy św. Józefa Kalasantego[3].
       

      [1] L. Pawlata, Budowle sakralne Drohiczyna w świetle źródeł archeologicznych i historycznych, „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego”, 17, 2011, s. 77.

      [2] ks. Z. Rostkowski, Drohiczyn- Parafia Trójcy Przenajświętszej. Rys historyczny http://drohiczynska.pl/ drohiczyn-parafia-trojcy-przenajswietszej/  [dostęp z dnia 5 października 2015 r.]

      [3] M. Kałamajska- Saeed (oprac.), I. Galicka, H. Sygietyńska (wstępna inwentaryzacja), Siemiatycze, Drohiczyn, s.  11-12.

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 52.3945 22.6549 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Stępniewska Alicja, Drohiczyn [w:] Encyklopedia katolicka, t. 4: Docent - Ezzo, Lublin, 1983, kol. 224