Klasztor:
Benedyktyni, Środa Śląska (NMP) skasowany

Wprowadzono: 28.01.2015 12:37 | Ost. aktualizacja: 28.01.2015 21:25 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1349 r.
  • Kasata

    : 1. połowa XVI w.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1810 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Środa Śląska

Nazwa inna/e: Środo Śląska Probostwo

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Krucza, 55-300, Środa Śląska, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska

Dodatkowe informacje o położeniu: Polska, Środa Śląska, ul. Krucza

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: ceglany, jednonawowy, romański kościół NMP

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Benedyktyni

Inne przyjęte nazwy polskie: czarni mnisi

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Świętego Benedykta; Mnisi Reguły św. Benedykta

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Sancti Benedicti

Skrócona nazwa łacińska: OSB

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Kontemplacyjne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, habitowe, mnisze

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1349 r.

Opis:

prepozytura opactwa czeskiego w Opatowicach, po którego zniszczeniu przez husytów w 1423 r. stałą się siedzibą tego opactwa; upadła podczas reformacji.

Opiekowałą się szpitalem dla trendowatych; od 1442 r. potwierdzony szpital św. Elżebiety

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: dependencja

Charakter dependencji: prepozytura

Dom, któremu podlega dependencja: Benedyktyni, Opatowice

Wezwanie kościoła: NMP

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Czech Królestwo

Jednostka podziału administracyjnego: prow. Śląsk

Kraina historyczna: Śląsk

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie

Diecezja: włocławska [kujawska; kujawsko-pomorska]

Kasata

Kasaty przed 1772
    • : 1. połowa XVI w.
Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Data faktycznej kasaty: 1810 r.
    • Opis:

      W 1812 r. kościół i budynki poklasztorne franciszkanów przekazano gminie ewangelickiej, której nie było stać na dostosowanie budowli do swoich potrzeb. Świątynia niszczała wykorzystywana jako magazyn i uległa dewastacji. W 1902 r. rozebrano grożące zawaleniem prezbiterium. W latach 1933 – 1935 trwała odbudowa wg projektu Paula Kleina.

      Jest to kościół ceglany, orientowany, trójnawowy, z jedną z dwóch planowanych symetrycznych wież przy prezbiterium, o sklepieniach krzyżowych i kolebkowych. W miejscu dawnego prezbiterium znajduje się półkolista apsyda.

      Po wielu przebudowach do chwili obecnej zachowały się dwa gotyckie portale – północny i zachodni, kaplica przy wieży, a we wnętrzu drewniana, gotycka grupa Ukrzyżowania, maswerki w oknach i część wsporników z XV w. Godna uwagi jest barokowa, drewniana Pieta z 1753 r., jak i ołtarz z 1751 r. (www.szlaki)

Restytucja

Restytucje przed 1772
    • Opis:

      wracają fraciszkanie;odbudowa kościoła  trwała w latach 1675 – 1727; klasztor nigdy nie odzyskał świetności (www.szlaki)

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 51.165567 16.579528 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Żerelik Rościsław, Środa Śląska w średniowieczu, „Śląski Labirynt Krajoznawczy”, 1, 1989, s. 18