Klasztor:
Nazaretanki, Grodno (Zwiastowanie NMP) skasowany

Wprowadzono: 09.05.2016 16:58 | Ost. aktualizacja: 01.06.2016 13:36 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1908 r.
  • Kasata niezrealizowana

    Data urzędowa kasaty niezrealizowanej: 1950 r. Data odstąpienia od kasaty: 1990 r.
Przejęty od:
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Grodno

Nazwa/y obecna: Гродна [pol. Hrodna, ang. Hrodna]

Nazwa inna/e: lit. Gardinas, ros. Гродно [pol. Grodno, ang. Grodno], ukr. Гродно [pol. Hrodno, ang. Hrodno]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Białoruś (Republika Białorusi, Рэспубліка Беларусь), wob. [obw.] grodzieński

Stan zachowania

Stan zachowania: ob. funkcjonuje

Czy obiekt​/​y istnieje?: w zachowanym kompleksie poklasztornym brygidek (zob.) wchodzą w skład oddzielnej, białoruskiej prowincji

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Nazaretanki

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Congregatio Sororum Sacrae Familiae de Nazareth

Skrócona nazwa łacińska: CSFN

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: żeńskie, habitowe

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1908 r.

Opis:

praktycznie od 1908, prawnie od 7.09.1923 r., inwentarz przejęcia: 9.02.1925.
"Zanim w 1908 r. zmarła ostatnia z brygidek, staraniem biskupa wileńskiego Edwarda Roppa w klasztorze zainstalowano kilka sióstr ze Zgromadzenia Najświętszej Rodziny z Nazaretu, przedstawionych władzom rosyjskim jako brygidki. Swą prawdziwą tożsamość ujawniły dopiero w zmienionych warunkach politycznych, wraz z odrodzeniem się państwa polskiego, a 7 IX 1923 r., mocą dekretu biskupa wileńskiego Jerzego Matulewicza, już w pełni formalnie objęły dziedzictwo po brygidkach2. Nowe zakonnice w miejscu brygidek po przejęciu ich majątku sporządziły 9 II 1925 r. szczegółowy wykaz ruchomości i nieruchomości" (Kałamajska-Saed, Archiwum i biblioteka, s. 7).

Państwo: Polska/[II] Rzeczpospolita Polska

Kraina historyczna: Litwa właściwa

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Zwiastowanie NMP

Dzieje

1914 r. - inne
  • Opis:

    erygowano nowicjat

1915 - 1939 r. - inne
  • Opis:

    siostry otwierają i prowadzą szkołę

Wrzesień 1939 - inne
  • Opis:

    po wybuchu wojny nowicjuszki wysłane do klasztoru w Wilnie, gdzie w czerwcu 1941 r. wraz z innymi z tego klasztoru wywiezione na Syberię

2008 r. - zmiana przynależności kościelnej
  • Prowincja / Archimandria: Prowincja białoruska pw. bł. Męczennic z Nowogródka
  • Opis:

    aresztowanie 13 sióstr, wkrótce zwolnione

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Polska/[I] Rzeczpospolita Obojga Narodów

Jednostka podziału administracyjnego: woj. trockie

Kraina historyczna: Ruś Biała

Kasata

Kasaty po 1914 r.
    • Rodzaj: niezrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/ZSRR/komuniści
    • Data urzędowa kasaty niezrealizowanej: 1950 r.
    • Data odstąpienia od kasaty: 1990 r.
    • Opis:

      " Po zakończeniu II wojny światowej i zmianie granic ziemia grodzieńska weszła w skład Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Część sióstr wyjechała do Polski. Te, które zdecydowały się pozostać w Grodnie (9 sióstr), zostały praktycznie odcięte od reszty Zgromadzenia. Starały się za wszelką cenę bronić klasztoru i kościoła. Niestety, w roku 1950 siostry zostały siłą pod eskortą milicji przeprowadzone do małego domku w pobliżu kościoła, kościół zamieniono na magazyn, a klasztor na szpital psychiatryczny. Kolejne siostry powróciły do Polski. Na miejscu w Grodnie pozostały już tylko cztery. W Nowogródku na straży Fary pozostała dzielna S. Małgorzata Banaś (jedyna, która ocalała ze Wspólnoty zamordowanej w 1943), której proces beatyfikacyjny prowadzony jest obecnie w Kongregacji Watykańskiej.
      W 1965 roku Kardynał Stefan Wyszyński udzielił pozwolenia na potajemne przyjmowanie kandydatek, zobowiązując Zgromadzenie do odpowiedniej formacji. Siostry na terenie Grodna pozostawały pod bezpośrednią opieką Prowincji Najświętszego Imienia Jezus w Warszawie. Wszelkie kontakty ze Zgromadzeniem były utrudnione i odbywały się potajemnie. W latach 1965-1989 przyjęto w konspiracji do Zgromadzenia 15 kandydatek. Siostry pracowały na etatach państwowych, nie nosiły habitów i nie prowadziły życia wspólnotowego, choć od czasu do czasu spotykały się, zachowywały śluby i zależność od przełożonej. Oprócz pracy zawodowej apostołowały wśród rodzin i otaczały opieką kościół parafialny w miejscach swego zamieszkania. W roku 1990 przyszła względna wolność. Wtedy też umiera ostatnia z oficjalnie zarejestrowanych nazaretanek. Na jej pogrzebie „siostry konspiracyjne” po raz pierwszy pojawiły się w habitach zakonnych. W tymże roku oddano siostrom klucze do zamkniętego kościoła w Grodnie. Pojawiła się możliwość oficjalnego przyjazdu sióstr spoza Białorusi. Z pomocą odradzającemu się życiu zakonnemu przyszły siostry z Polski. W roku 1992 odbyła się konsekracja kościoła w Grodnie, a także otwarcie nowicjatu dla miejscowych powołań. W roku 1994 Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu uzyskało osobowość prawną jako związek religijny. " (http://www.nazarethfamily.org/pl/belarus)

Likwidacja nie poprzez kasatę

Wcześniej zajmowany przez:

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 53.6768 23.8365 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)