Klasztor:
Franciszkanie obserwanci (bernardyni), Górka Klasztorna (Nawiedzenie NMP) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 31.05.2016 14:43 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    02.07.1638 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 31.03.1833 r. Data faktycznej kasaty: 05.09.1841 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Górka Klasztorna

Nazwa w momencie kasaty: Górka pod Łobżenicą, Górka na Krajnie

Nazwa/y obecna: Górka Klasztorna od 1923

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Dom zakonny i Sanktuarium Maryjne w Górce Klasztornej (klasztor bernardynów), Misjonarze Świętej Rodziny, Górka Klasztorna, 89-310, Łobżenica, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. wielkopolskie, pow. pilski, tel.: 67 286-08-48, email: gk@msf.opoka.org.pl

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina Łobżenica

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: ob. klasztor Misjonarzy Świętej Rodziny

Zgromadzenie

Inne przyjęte nazwy polskie: franciszkanie obserwanci, bernardyni, franciszkanie

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Bracia mniejsi franciszkanie; Zakon Braci Mniejszych Bernardynów;

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Minorum de Observantia; Ordo Fratrum Minorum Bernardinarum

Skrócona nazwa łacińska: OFMObs; OFMBern

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, habitowe, mendykanckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 02.07.1638 r.

Opis:

Fund. Zygmunt Raczyński, sędzia nakielski, dzierżawca dóbr, za zgodą właścicielki, Urszuli z Krotowskich Sieniawskej. Drewn. kościół zbudowany już na pocz. 1636 r. 23.05.1636 zezwolenie prymasa Jana Wężyka, dwa lata załatwianie formalności w kwestii praw własności do parceli. Otrzymali opiekę nad sanktuarium Matki Boskiej. Posesja składa się z parceli z kościołem i klasztorem, ogrodu i sadu, 2 stawów (nadanych 1654), które potem zamieniono na łąki, lasek-park koło klasztoru (nad. 1711). Od 1828 r. prowadzili miejscową parafię. W 1829 r. urządzono w klasztorze dom emerytów, przeniesiony w 1840 r. do Osiecznej.

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Nawiedzenie NMP

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie (od 1848 prow. Poznań)

Kraina historyczna: Wielkopolska

Prowincja / Archimandria: Prowincja wielkopolska = Provincia Maioris Poloniae

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie i poznańskie

Diecezja: gnieźnieńska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Prusy/król Fryderyka Wilhelma III: edykt z 30.10.1810 o kasacie wszystkich klasztorów (Edikt über Einziehung sämmtlicher geistlichen Güter in der Monarchie)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: tajny rozkaz gabinetowy z 9.08.1816 (Gabinetsordere v. 9. August 1816)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: rozkaz gabinetowy z 31.03.1833 (Gabinetsordere v. 31 März 1833)
    • Data urzędowa kasaty: 31.03.1833 r.
    • Data faktycznej kasaty: 05.09.1841 r.
    • Opis:

      kasatę przeprowadził sekretarz regencyjny z Bydgoszczy Schultz, w obecności Thilemanna, dziekana i pleb. nakielskiego. W klasztorze przebywało 8 zakonników, 4 księży i 4 braci. Parafią nadal opiekował się ostatni gwardian, Florentyn Kołaczkowski (zm. 21.11.1842), oraz, jako wikarzy, oo. Marceli Zarzycki i Józef Kozłowski (zm. 1.02.1847 r. jako ostatni z miejscowych zak.). Kościół z klasztorem otrzymała miejscowa parafia, bibliotekę przewieziono do Poznania i włączono do księgozbioru semin. duchownego.

      "w nocy z 24 na 25 kwietnia 1907 roku wybuchł w kościele góreckim pożar. Zniszczenia były wielkie, spłonął bowiem ołtarz główny wraz z cudownym obrazem Matki Bożej; stopiły się organy, popękało sklepienie w prezbiterium, a pozostałe ołtarze również zostały nadpalone. Ocalały jedynie wota w archiwum i na bocznych ołtarzach, monstrancja gotycka z 1680 roku, która to przedstawiała w swej górnej części małą statuetkę Matki Boskiej Góreckiej w postaci stojącej z księżycem pod stopami. Jest to najstarszy, zachowany do dzisiejszych czasów wizerunek Madonny Góreckiej" -  http://www.gorkaklasztorna.com/index.php?page=historia-sanktuarium

Przejęcie

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 53.2703 17.2374 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Grudziński Kajetan, Górka Klasztorna, Wyczawski Hieronim Eugeniusz (red.), Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych, Kalwaria Zebrzydowska, 1985, s. 74-79
  • Wrzeszcz Maria, Górka Klasztorna, Encyklopedia katolicka, t. 5: Fabbri - Górzyński, Lublin, 1989, kol. 1379-1381