Klasztor:
Karmelici, Markowice (Nawiedzenie NMP) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 15.07.2016 12:59 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    30.09.1642 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 1825 r. Data faktycznej kasaty: 1826 r.
Przejęty przez:
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Markowice

Nazwa inna/e: niem. Markowitz

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • Sanktuarium Matki Bożej Królowej Miłości i Pokoju Pani Kujaw w Markowicach (klasztor karmelitó trzewiczkowych), Sanktuarium Matki Bożej Królowej Miłości i Pokoju Pani Kujaw, Markowice 5, 88-320 Strzelno, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. kujawsko-pomorskie, pow. mogileński, tel.: 52 3181767, email: sanktuarium@markowice.eu

Dodatkowe informacje o położeniu: gmina Strzelno; wieś wzmiankowana w XIV w.

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty: zachowane

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Karmelici

Inne przyjęte nazwy polskie: karmelici trzewiczkowi

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo

Skrócona nazwa łacińska: OCarm

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, kleryckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 30.09.1642 r.

Opis:

W 1630 r. kilka norbertanek ze Strzelna (uciekały przed epidemią) ze spowiednikiem, bernardynem Michałem Widzyńskim, trafuły do Markowic, mając ze soba XV-wieczną, figurę Marii z Dzieciątkiem, pochodząca z opactwa cysterek w Trzebnicy. Najpierw w dworze współwłaścicieli wsi, Heleny z markowskich i Andrzeja Bardskich powstała kaplica kierowana przez Widzyńskiego. W 1636 r. - drewniany kościół. 30.09.1642 r. Bardscy podpisali ze współwłaścicielką wsi, Marianną z Leszna Tuczyńską, "Pakt zgody na fundacją klasztoru we wsi Markowicach" - karmelici z Bydgoszczy otrzymali 230 zagonów gruntu na budowę nowego kościoła i powiększenie klasztoru, a także grunt orny, tzw. kupny, na budowę folwarku. Mieli się opiekować figurą oraz powiększyć klasztor o 6 cel. 21.05.1649 nuncjusz pozwolił na kult pątniczy, a 9.10.1652 odnowiono układ o fundację, dodając doń spis mszy i nabożeństw w intencji fundatorów. Klasztor został erygowany 3.08.1660 (dekret bpa kujawskiego Floriana Czartoryskiego). Pierwsze 20-lecie XVIII w. to okres największego rozwoju kultu. 7.10.1714 - konsekracja nowego, murowanego kościoła (sufragan włocławski Wojciech Ignacy Bardziński); zbudowano nowy, drewniany klasztor. 1754-64 wieża, 1863-65 przebudowa wnętrza kościoła?, 1767-74 nowy, murowany klasztor, w tym czasie trwają prace nad wykończeniem wnętrza kościoła (Roszak). Wg hasła w wiki: "w 1777 przeorientowano (prezbiterium przeniesiono z części wschodniej do zachodniej), w związku z czym przebudowano wnętrze".

Wezwanie kościoła: pierwsze: „Matki Boskiej Karmelitańskiej”, od 1714: „Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, Krzyża Świętego, Świętego Józefa, Świętego Michała i Wszystkich Świętych”, w okresie późniejszym zostało ono zmienione na „Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny [przed kasatą!]” (http://markowice.eu/sanktuarium.5.kult_matki_bozej_markowickiej.html). Doroczny odpust, tygodniowy, 16 lipca.

 

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Nawiedzenie NMP

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie (od 1848 prow. Poznań)

Kraina historyczna: Kujawy

Prowincja / Archimandria: Prowincja wielkopolska pw. Przenajświętszego Sakramentu

Arcybiskupstwo: warszawskie

Diecezja: kujawsko-kaliska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Prusy/król Fryderyka Wilhelma III: edykt z 30.10.1810 o kasacie wszystkich klasztorów (Edikt über Einziehung sämmtlicher geistlichen Güter in der Monarchie)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: tajny rozkaz gabinetowy z 9.08.1816 (Gabinetsordere v. 9. August 1816)
    • Data urzędowa kasaty: 1825 r.
    • Data faktycznej kasaty: 1826 r.
    • Opis:

      kasata wg Roszaka, Akt, s. 88  i strony sanktuarium w 1825, wg Gacha - 1826.

      Po kasacie w budynkach poklasztornych powstała szkoła, kościół został filią parafii w Ludziskach, której proboszczowi wydzierżawiono grunty orne. W 1921 opiekę nad Sanktuarium przejęli oblaci (do 2013), od 1924 r. parafia. Obecnie opiekują się nim księża diecezjalni.

      "We wnętrzu ołtarze późnobarokowe i rokokowe, w ołtarzu głównym późnogotycka figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem ok. 1470-80 (autentyczna jedynie górna część rzeźby - popiersie Matki Boskiej i Dzieciątko, reszta uzupełniona w 1948), koronowana w 1965" wiki

Przejęcie

Przejęcie 1773-1914 przez:

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 52.7064 18.2136 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Roszak Stanisław, Rola sanktuarium markowickiego w rozwoju kultu maryjnego na Kujawach w XVII i XVIII wieku, „Ziemia Kujawska”, 13, 1998, s. 77-85
  • Roszak Stanisław, Akt fundacyjny dla klasztoru Karmelitów Trzewiczkowych w Markowicach z r. 1642, „Ziemia Kujawska”, 11, 1995, s. 85-90
Strona domowa:
Strony na temat miejscowości:

Foto