Klasztor:
Franciszkanie reformowani (reformaci), Miejska Górka (Święty Krzyż) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 17.07.2016 12:12 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1622 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 31.03.1833 r. Data faktycznej kasaty: 1833 r.
  • Restytucja

    1853 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 31.05.1875 r. Data faktycznej kasaty: 1875 r.
  • Restytucja

    1923 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data faktycznej kasaty: 1940 r.
  • Restytucja

    1945 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Miejska Górka

Nazwa/y obecna: Goruszki, Karolinki

Nazwa inna/e: niem. Görchen, ros. Мейска-Гурка [pol. Miejska-Gurka, ang. Meyska-Gurka]

Lokalizacja

Adres/y, obecna przynależność państwowa i administracyjna:
  • klasztor reformatów, ul. Klasztorna 2, 63-910, Miejska Górka, Polska/[III] Rzeczpospolita Polska, woj. wielkopolskie, pow. rawicki, tel.: 655474435, email: miejskagorka@ofm.opoka.org.pl

Dodatkowe informacje o położeniu: siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miejska Górka. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego. Ob. czasami okresla się, że klasztor znajduje się w przyległej wsi Karolinki

Stan zachowania

Stan zachowania: ob. funkcjonuje

Czy obiekt​/​y istnieje?: dobry

Zgromadzenie

Inne przyjęte nazwy polskie: reformaci; franciszkanie

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Bracia mniejsi franciszkanie

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Minorum Strictioris Observantiae Reformatorum

Skrócona nazwa łacińska: OFMRef

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, habitowe, mendykanckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1622 r.

Opis:

 "W 1622 r. z fundacji kasztelana gnieźnieńskiego, Adama Przyjemskiego, powstał drewniany kościółek i klasztor przy kaplicy św. Krzyża położonej za miastem (dziś miejsce już w pełni nieznane), do którego sprowadzeni zostali franciszkanie reformaci. Drewniana budowla nie wytrzymała naporu wylewów tamtejszej rzeki, dlatego w innym miejscu, na wzgórzu zwanym Goruszki (stąd często nazwy mieszane: Miejska Górka - Goruszki), od 1742 r. zaczęto budowę murowanego kościoła i klasztoru w stylu w pełni barokowym. Konwent od początku należał do wielkopolskiej prowincji reformatów pod wezwaniem św. Antoniego. Podziemia kościoła pełniły rolę krypty grobowej zakonników i okolicznej szlachty. Kościół był miejscem kultu (do dziś) św. Franciszka z Asyżu. W 1833 r. władze pruskie położyły kres pierwszemu istnieniu placówki franciszkańskiej oddając ją na własność gminie katolickiej. Cenne zbiory biblioteczne zostały przez władze rozczłonkowane. W klasztorze przez pewien czas mieścił się szpital gminny. Drugi okres istnienia konwentu rozpoczął się w 1853 r. i trwał do 1875 r. (następna kasata - kulturkampf). W tym czasie konwent przynależał do utworzonej w 1855 r. prowincji Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w Wielkim Księstwie Poznańskim i Prusach Zachodnich. Przez krótki czas tego okresu pełnił rolę nowicjatu tej prowincji, a przede wszystkim był siedzibą prowincjała. Ciągłość istnienia prowincji podtrzymywali przebywający tam (także w Osiecznej) w coraz mniejszej liczbie zakonnicy. Trzeci okres istnienia w pełni domu zakonnego rozpoczął się w 1923 r. z chwilą odrodzenia prowincji (włączenie Komisariatu Zależnego św. Jadwigi na Górnym Śląsku do prowincji wielkopolskiej kościelnie istniejącej) pod nazwą Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w Wielkopolsce (od 1932 r. Wniebowzięcia N.M.P. w Polsce). W latach 1925-31 w klasztorze mieściło się studium teologiczne prowincji. W czasie II wojny światowej klasztor został wpierw miejscem internowania okolicznych księży, a następnie więzieniem politycznym (miejsce kaźni wielu więźniów). Od 1991 r. klasztor pełni rolę nowicjatu prowincji". - http://www.franciszkanie-goruszki.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=97&Itemid=134

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Święty Krzyż

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie (od 1848 prow. Poznań)

Kraina historyczna: Wielkopolska

Prowincja / Archimandria: Prowincja pw. Niepokalanego Poczęcia NMP

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie i poznańskie

Diecezja: poznańska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Prusy/król Fryderyka Wilhelma III: edykt z 30.10.1810 o kasacie wszystkich klasztorów (Edikt über Einziehung sämmtlicher geistlichen Güter in der Monarchie)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: tajny rozkaz gabinetowy z 9.08.1816 (Gabinetsordere v. 9. August 1816)
      • Państwo/Prusy/król Fryderyk Wilhelm III: rozkaz gabinetowy z 31.03.1833 (Gabinetsordere v. 31 März 1833)
    • Data urzędowa kasaty: 31.03.1833 r.
    • Data faktycznej kasaty: 1833 r.
    • Opis:

      zob. opis wyżej

    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Niemcy/Sejm/Kulturkampf: ustawa "majowa" z 31.05.1875 o likwidacji zakonów i kongregacji zakonnych w Niemczech ( Gesetz betreffend die geistlichen Orden und ordensähnlichen Kongregation der katholichen Staaten)
    • Data urzędowa kasaty: 31.05.1875 r.
    • Data faktycznej kasaty: 1875 r.
    • Rodzaj: zrealizowana
    • Podstawa prawna:
      • Państwo/Niemcy/II wojna światowa
    • Data faktycznej kasaty: 1940 r.
    • Opis:

      zob. wyżej, w dziale placówka

Restytucja

Restytucje 1773-1914
    • Data: 1853 r.
Restytucje po 1914 r.
    • Data: 1923 r.
    • Data: 1945 r.

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 51.6448 16.9417 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Szteinke Janusz, Aleksander z Padwy OFMRef [w:] Encyklopedia katolicka, t. 1: Α i Ω - Baptyści, Lublin, 1973, kol. 340-341
  • Wrzeszcz Maria, Miejska Górka, Encyklopedia katolicka, t. 12: Maryja - Modlitwa, Lublin, 2008, kol. 892-893
Strony na temat miejscowości: