Klasztor:
Karmelici, Poznań (Boże Ciało) skasowany

Wprowadzono: 04.12.2012 10:27 | Ost. aktualizacja: 29.09.2017 18:56 | Autor opisu: Marek Derwich

Zwiń oś czasu
  • Fundacja / translokacja / zmiana reguły / przejęcie

    1406 r.
  • Kasata planowana

    Data podjęcia decyzji o kasacie: 1825 r.
  • Kasata zrealizowana

    Data urzędowa kasaty: 1831 r. Data faktycznej kasaty: 1837 r.
Rozwiń wszystkie sekcje

Nazwa

Główna miejscowość: Poznań

Nazwa inna/e: łac. Posnania, niem. Posen, lit. Poznanė, ros. Познань [pol. Poznanʹ, ang. Poznan']

Stan zachowania

Stan zachowania: zachowany

Istniejące obiekty:

Zgromadzenie

Nazwa zgromadzenia: Karmelici

Inne przyjęte nazwy polskie: karmelici trzewiczkowi

Pełna polska nazwa zgromadzenia: Zakon Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel

Pełna łacińska nazwa zgromadzenia: Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo

Skrócona nazwa łacińska: OCarm

Obrządek: rzymskokatolicki (katolicki)

Typ zgromadzenia: Czynne

Rodzaj zgromadzenia: męskie, kleryckie

Początki

Data fundacji / translokacji / zmiany reguły / przejęcia: 1406 r.

Opis:

Fund. Władysław Jagiełło

Państwo: Polska/Korona Królestwa Polskiego

Jednostka podziału administracyjnego: woj. poznańskie

Kraina historyczna: Wielkopolska

Arcybiskupstwo: gnieźnieńskie

Diecezja: poznańska

Placówka w chwili kasaty

Status prawny: samodzielny

Charakter domu samodzielnego: klasztor

Wezwanie kościoła: Boże Ciało

Przynależność państwowa i kościelna w chwili kasaty

Państwo: Prusy (Prusy Książęce, Brandenburgia-Prusy, Królestwo Prus)

Jednostka podziału administracyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie (od 1848 prow. Poznań)

Kraina historyczna: Wielkopolska

Prowincja / Archimandria: Prowincja wielkopolska pw. Przenajświętszego Sakramentu

Arcybiskupstwo: poznańskie

Diecezja: poznańska

Kasata

Kasaty 1773-1914
    • Rodzaj: planowana
    • Data podjęcia decyzji o kasacie: 1825 r.
    • Opis:

      Reskrypt ministra Spraw Duchownych w odpowiedzi na prośbę karmelitów o zapomogę na odnowę kościoła i utrzymanie: klasztor ma być zlikwidowany, kościół zburzony. Uratowany dzięki staraniom abpa Gorzeńskiego, list z 8.08.1825 (Rankowski, s. 142)

    • Rodzaj: zrealizowana
    • Data urzędowa kasaty: 1831 r.
    • Data faktycznej kasaty: 1837 r.
    • Opis:

      Klasztor przejęty przez wojsko - koszary, więzienie (Gach). Flotwell pismem z 27.05.1837 chce przejąć kościół, ale obronił go abp Marcin Dunin pismem z 3.06.1837, w zamian za zrzeczenie się funduszu sekularyzacyjnego i wzięcie na siebie kosztów utrzymania kościoła. Ostatni karmelita zm. w 1837 r. (Rankowski, s. 142-143, który nie pisze o kasacie 1831). "Po odejściu OO. Karmelitów przez jakieś  20 lat tylko przychodni i przygodni księża spełniali w nim służbę Bożą, mieszkając przy nim jako emeryci, bądź też dochodząc z innych kościołów; bywało nawet tak, że tylko raz w roku, w oktawę uroczystości Bożego Ciała, kiedy przychodziła wielka procesja z Fary, odprawiano w nim nabożeństwo" (Rankowski, 143). Dzięki ks. Janowi kantemu Kowalskiemu, byłemu przeorowi kościoła Filipinów w Poznaniu, który rezydowałprzy tym kościele, i jego książce "O kościele Bożego Ciała w Poznaniu jako odpowiedź ma rzecz tyczącą się tego kościoła w dziele Obraz Poznania Łukaszewicza" i poparciu abpa Przyłuskiego zaczęto zbiórkę pieniędzy na odnowienie dachu. Były filipin pochowany jest na dziedzińcu kościoła, a jego portret w zakrystii (Rankiewicz, 143)
      W Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu zachowała się złota monstrancja - dar Władysława Jagiełły dla kościoła Bożego Ciała z ok. 1400 r.

Przejęcie

Przejęcie 1773-1914 przez:

Mapa

Lokalizacja: dokładna

Geolokalizacja: 52.40062981579178 16.93249972750857 (zwiń mapę)

Źródła opracowań (w tym bibliografia)

  • Rankowski Leon ks., Odbudowanie i odnowienie kościoła Bożego Ciała, „Kronika Miasta Poznania”, 2, 1924, 4; 8/9; 9/10, nr 4, s. 65-41, nr 8/9, 141-147, nr 12, s. 235-241